Stikstofpakket kabinet krijgt steeds meer vorm: strenge zones voor boeren bij 100 natuurgebieden
Dat staat in de concept-kabinetsplannen, melden bronnen aan de politieke redactie van RTL Nieuws. Het kabinet wil volgens ingewijden komende vrijdag met twee zone-breedtes komen. Dat raakt duizenden boerenbedrijven in Nederland.
Rondom de meeste natuurgebieden, ongeveer 80 tot 85, komt een zone van 500 meter. Daarnaast komen bij de allerslechtste gebieden, zo'n vijftien tot twintig, zones van een kilometer. Het gaat onder andere om de Peel tussen Limburg en Noord-Brabant.
Binnen die zones moeten provincies maatregelen nemen om de stikstofuitstoot fors te verminderen. Dat betekent voor boerenbedrijven in zulke zones dat ze hun bedrijf moeten veranderen, hun hoeveelheid vee moeten verminderen, zullen verplaatsen of - in het uiterste geval - vrijwillig verdwijnen, door zich te laten uitkopen.
Belangrijke pilaren
De aangewezen zones zijn belangrijke pilaren onder het grote stikstofpakket dat het kabinet deze vrijdag wil presenteren. Daarmee moet de staat van de natuur verbeteren, om ook na jaren van stilstand vergunningverlening weer op gang te krijgen.
In totaal telt Nederland ruim 160 Natura 2000-gebieden, waarvan zo'n 130 gebieden als stikstofgevoelig zijn bestempeld. Er komt dus niet overal een zone. Voor overige gebieden krijgen provincies de vrije hand om met plannen voor natuurherstel te komen.
Jetten na laatste stikstofoverleg optimistisch over deadline akkoord: 'Grote stappen gezet'
De invoering van een zone blijft ook hierbij een optie, waardoor het totale aantal zones nog hoger kan uitpakken. Bronnen benadrukken dat het bij de 100 zones om een blauwdruk van het minderheidskabinet gaat, dat na overleg met de provincies nog kan veranderen.
Boeren binnen de zones moeten ondanks de grote opgave zoveel mogelijk toekomstperspectief krijgen, het kabinet trekt daar de komende jaren 9 miljard voor uit.
Recent drongen deskundigen in de Tweede Kamer ook aan op zonering. Zij pleitten voor een grotere stikstofreductie rondom natuurgebieden, zodat elders in het land juist minder nodig is. Nu staat in het coalitieakkoord een doel voor 2035: het gaat om 42 -46 procent ten opzichte van 2019 voor de landbouw, 50 procent voor de industrie en 50 procent voor mobiliteit.
Achter de schermen valt verder te horen dat regeringspartijen D66, VVD en CDA het over de meeste maatregelen uit het pakket inmiddels eens zijn, maar ingewijden benadrukken dat het totale plaatje telt. Verandert een onderdeel van de puzzel, dan heeft dat gevolgen voor de rest.
Koeiennorm
Zo is een akkoord nabij over wat in de wandelgangen de koeiennorm is gaan heten. Dat kan resulteren in een vermindering van de veestapel, omdat per norm bepaald zal worden hoeveel koeien een boer per hectare mag houden. Eerder meldde de Telegraaf dat werd gesproken over 2,1 tot 2,6 koe per hectare, maar een definitief besluit is volgens bronnen rond het kabinet dus nog niet genomen. De waterkwaliteit speelt volgens ingewijden hierbij een rol.
De norm moet helpen richting een grondgebonden melkveehouderij. Daarbij blijft de afvoer van mest beperkt tot het eigen erf, of in de buurt bij bijvoorbeeld een bevriende akkerbouwer.
Emissieplafonds
Andere plannen lekten al eerder uit. Zo meldde RTL Nieuws vorige maand de komst van een emissieplafond voor melkveehouders, maar hoe hoog dat plafond zal worden is nog niet duidelijk. Op termijn komen er ook plafonds voor de andere intensieve veeteelt, die worden later uitgewerkt.
Dat zal wettelijk moeten worden geregeld, waardoor het stikstofpakket juridisch houdbaar moet zijn. Benadrukt wordt dat natuurvergunningen die nodig zijn voor bouwprojecten, moeten standhouden bij de rechter. Als stok achter de deur kan er in 2035, in het uiterste geval worden gekort op dier- of fosfaatrechten.
Bij stikstofbezoek benadrukt premier Jetten: 'Krimp veestapel geen doel op zich'
Morgen hebben de meest betrokken ministers opnieuw overleg, dan spreken premier Rob Jetten en landbouwminister Jaimi van Essen (D66) ook met boerenorganisatie LTO, voordat de ministerraad vrijdag een definitief besluit zal nemen.
Na een overleg maandag op het ministerie van Algemene Zaken wilden ministers voor de camera enkel kwijt dat 'er heel hard gewerkt' wordt. Ook een woordvoerder van het ministerie van Landbouw zegt tegen RTL Nieuws niet op de plannen vooruit te kunnen lopen.
De stikstofcrisis houdt ook de plannen van de 29-jarige melkveehoudster Amber al geruime tijd in een wurggreep:
