Tweede Kamer buigt zich over stikstofplannen, krijgt kabinet steun van 100 zetels?
De stikstofplannen van het kabinet werden afgelopen vrijdag door landbouwminister Jaimi van Essen (D66) gepresenteerd. Het is een ingrijpende aanpak, waar de komende jaren 20 miljard euro voor wordt uitgetrokken.
Doel is om Nederland na zeven jaar stilstand weer 'van het slot' te krijgen. Door stikstof fors te beperken moet de natuur gaan herstellen en vergunningverlening voor bouwprojecten weer mogelijk worden.
Het kabinet wil onder meer rond 100 natuurgebieden speciale zones inrichten, waarin de stikstofuitstoot fors omlaag moet. Ook mogen boeren in 2035 maximaal 2,6 koeien per hectare gaan houden en kan het Rijk dat jaar eventueel ook kiezen voor gedwongen krimp van de veestapel.
Van 66 zetels naar ruim 100 zetels?
Coalitiepartijen D66, VVD en CDA hebben samen opgeteld maar 66 zetels, en moeten voor de plannen dus de boer op in de Kamer. Van Essen kijkt daarbij naar zowel linkse als rechtse partijen, vooral naar JA21 (9 zetels), Progressief Nederland (20 zetels) en ChristenUnie (3 zetels).
De afgelopen tijd maakten die partijen hun wensen al achter de schermen kenbaar. Het kabinet voerde meerdere gesprekken met deze oppositie, zoals het ook boerenorganisaties en natuurclubs nadrukkelijk betrok bij het maken van de plannen. Nu de inkt droog is, moet blijken of zij voldoende terugzien van hun eigen punten.
'Minimale wat nodig is'
PRO-leider Jesse Klaver liet dinsdag weten dat zijn partij de koers van het kabinet steunt, maar dat hij ook vindt dat deze plannen het minimale zijn voor wat nodig is. Aanpassingen zegt hij niet te accepteren. De steun van PRO is voor het kabinet belangrijk, omdat het met 14 zetels ook in de Eerste Kamer de grootste oppositiepartij is.
JA21 hecht veel waarde aan het loskrijgen van de vergunningverlening, waarom bronnen rond het kabinet verwachten dat het de steun van de partij uiteindelijk wel zal krijgen. De partij plaatst wel kanttekeningen bij de plannen, bijvoorbeeld bij de voorgestelde zones. In de Eerste Kamer is JA21 met 2 zetels veel minder een factor van belang.
Ook ChristenUnie zegt grote moeite te hebben met de zones van 1 kilometer, die het kabinet voorstelt rond 15 natuurgebieden. "Echt bizar en totaal onzinnig", aldus CU-Kamerlid Pieter Grinwis. Hij wil per motie, samen met JA21, gaan regelen dat de zones maximaal 500 meter worden.
"Je kunt het niet alleen maar gaan uitkleden."
In aanloop naar het debat temperde minister Van Essen echter de verwachtingen. Zijn pakket kan volgens hem niet naar lieve lust door de Kamer worden aangepast, omdat alles met elkaar samenhangt. "Je kunt het niet alleen maar gaan uitkleden. Als je iets verandert moet je ook ergens anders opplussen", zei Van Essen tijdens de presentatie.
PVV, FVD, BBB fel tegen
Partijen op de uiterst rechterflank, zoals PVV, FVD en Groep Markuszower hebben zich, net als BBB, al fel tegen de plannen gekeerd. Ook worden op de publieke tribune enkele boze boeren verwacht. Organisaties als Agractie en Farmers Defence Force hebben aangekondigd in Den Haag protest te laten horen.
Het debat in de Tweede Kamer begint om 13.30 uur en staat tot 23 uur vanavond gepland.