Buitenlandse coach 'garantie' voor succes: 'Xavi past heel goed bij Nederlands elftal'
De 46-jarige Xavi volgt Ronald Koeman op en heeft met de KNVB overeenstemming bereikt over een contract tot en met het WK van 2030. Eerder zongen namen als Arne Slot, Peter Bosz en Louis van Gaal rond.
Xavi reageerde dat hij het een 'enorme eer' vindt om bondscoach te worden. Hij zegt een 'bijzondere verbondenheid' met het Nederlandse voetbal te voelen. "Je zou kunnen zeggen dat ik een beetje een zoon van het Nederlandse voetbal ben."
'Leuke keuze'
Oud-voetballer Hedwiges Maduro vindt het een 'verrassende, leuke keuze'. "Het is out of the box. Eens een keer wat anders. Maar hij staat wel voor aanvallend voetbal. Daar staan wij ook voor, dus dat past heel goed."
Wie is Xavi?
Xavi is een van de grootste namen uit de geschiedenis van FC Barcelona. Als middenvelder werd hij het boegbeeld van het Spaanse tikitakavoetbal en won hij met Barcelona onder meer vier keer de Champions League. Met Spanje werd hij in 2008 Europees kampioen en in 2010 wereldkampioen.
Na zijn spelerscarrière werd Xavi trainer. Hij begon bij het Qatarese Al Sadd en won daar zeven prijzen, waaronder de landstitel. Daarna werd hij coach van FC Barcelona. Daar kende hij wisselende successen. Hij pakte de landstitel, maar kreeg ook kritiek op zijn behoudende spel. In 2024 werd hij ontslagen.
Maduro denkt dat Xavi's spelerscarrière hem aanzien geeft bij de spelers. "Xavi heeft prijzen gewonnen die wij niet hebben gewonnen. Hij is wél wereldkampioen geworden. Als een trainer zelf niet succesvol was, denken voetballers al snel: wat heb jij gepresteerd dan?"
Xavi is de eerste buitenlandse coach sinds Ernst Happel in 1978 en ook in de eredivisie zijn de meeste trainers van Nederlandse komaf. Danny Blind en Theo Janssen zeiden gisteren bij Ziggo Sport niets te voelen voor een buitenlandse trainer.
Dat we zo krampachtig wilden vasthouden aan een coach uit eigen land, noemt Maduro 'typisch Nederlands'. In het buitenland speelt dit issue veel minder. "België heeft Mark van Bommel, Engeland heeft een Duitser, Brazilië een Italiaan. Als er betere Nederlandse coaches zijn, moet je daarnaar kijken. Maar die waren niet beschikbaar. Dan moet je gewoon door."
Goed Engels
Het is volgens hem ook een soort arrogantie. "We denken altijd dat we zelf de beste zijn. We willen alles zelf uitvinden en dat hebben we ook vaak gedaan. Maar we zitten nu in fase waarin Spaanse coaches de wereld domineren."
Hij denkt niet dat de taalbarrière in de weg zit. "Xavi spreekt goed Engels. En hij doet het niet in zijn eentje." Xavi zei gisteren zelf al dat het 'de bedoeling is om een Nederlandse staf aan te stellen'. Maduro: "De besprekingen kunnen dan gewoon in het Nederlands."
Spanjaard Xavi nieuwe bondscoach Oranje: 'Zoon van het Nederlandse voetbal'
Maar wat zeggen de cijfers eigenlijk over een buitenlandse bondscoach? Die laten een gekleurd beeld zien. Nog nooit werd het WK voetbal gewonnen door een land met een buitenlandse bondscoach.
Maar uit onderzoek van de Erasmus Universiteit blijkt wél dat landen beter gaan presteren met een bondscoach uit een succesvoller voetballand. Normaal gesproken zijn het vooral 'mindere' landen die grijpen naar coaches uit 'betere' landen, zoals uit Frankrijk, Spanje en Nederland. Xavi is dus eigenlijk een bijzonder geval: hij gaat van de ene sterke naar de andere sterke voetbalcultuur.
Niet verrassend
Wel was Spanje de afgelopen jaren onmiskenbaar succesvoller dan Oranje: het land werd in 2024 Europees kampioen en won in 2026 de wereldtitel. Daarmee is de keuze voor een buitenlandse coach niet verrassend, zegt een van de onderzoekers, de Belgische sporteconoom Thomas Peeters. "Als landen slecht presteren, komt zo'n buitenlandse trainer pas vaak."
Peeters en Pennings ontdekten dat buitenlandse coaches het succesvolst zijn als er ook een culturele band bestaat tussen hun thuisland en het land waar zij werken.
Als het om voetbalcultuur gaat, vindt Maduro dat Spanje en Nederland behoorlijk dicht bij elkaar liggen. Hij speelde ruim zes jaar in Spanje. "We gaan allebei uit van het voetbal. Veel balbezit en aanvallend voetbal zitten zowel bij Spanje als Nederland in de kernwaarden."
Tegelijkertijd ziet hij een belangrijk verschil in mentaliteit. "Dat zie je al in de opleiding. In Spanje gaat het er vanaf kleins af aan om dat je er alles aan moet doen om te winnen. Dat missen wij, want op wie zou je wedden: een slagerstype, of de nuchtere jongen?"
Filosofie overgenomen
Spanje heeft volgens Maduro veel van de Nederlandse voetbalfilosofie overgenomen en die vervolgens verder ontwikkeld. "Wij hebben ooit via Johan Cruijff, Louis van Gaal en Rinus Michels onze filosofie naar Spanje gebracht. Zij hebben het geperfectioneerd en brengen het nu weer naar ons."
En dat komt als geroepen, meent de oud-voetballer. "Na het afgelopen WK was er kritiek dat we ons spel te veel zouden hebben aangepast op Marokko. Xavi zou dat nooit doen."
