Veel landen werken aan een socialmediaverbod, maar hoe check je de leeftijd?
Frankrijk, Spanje, Griekenland, Oostenrijk: steeds meer Europese landen werken aan een leeftijdsgrens voor het gebruik van social media. Met zo'n grens zouden kinderen onder een bepaalde leeftijd, vaak 15 of 16, geen toegang meer mogen krijgen tot populaire platforms als Instagram, Snapchat of TikTok.
Maar zo'n verbod is in de praktijk lastig uitvoerbaar. Want hoe controleer je of een gebruiker oud genoeg is of niet? In Australië, dat in december als eerste land ter wereld met een leeftijdsgrens kwam, blijken de regels nauwelijks gevolgd te worden.
Frankrijk wil net als Australië social media verbieden voor kinderen, maar werkt het?
Volgens een evaluatie die vorige maand werd gepubliceerd, heeft zeven op de tien Australische jongeren alsnog een account op sociale media. Door simpelweg te liegen over hun leeftijd, kunnen ze met gemak een account aanmaken.
Leeftijd bewijzen
Voor een effectief verbod, zouden gebruikers hun leeftijd moeten bewijzen, bijvoorbeeld door hun identificatiebewijs op te sturen. Maar ook dat gaat niet zomaar: veel gebruikers zien het niet zitten om hun paspoort zomaar te delen met een techbedrijf.
Dat blijkt ook in de praktijk. In het Verenigd Koninkrijk moeten sites en apps die pornografisch materiaal bevatten, sinds 2025 checken of bezoekers wel 18 jaar of ouder zijn. Maar veel gebruikers omzeilen die checks door bijvoorbeeld een VPN-verbinding te gebruiken.
EU komt met eigen app
De EU zegt nu een oplossing te hebben: één centrale, veilige app, die inwoners kunnen gebruiken om hun leeftijd te bewijzen op elke website. Die app is op dezelfde manier gebouwd als de corona-apps tijdens de pandemie, namelijk open source.
Dat wil zeggen dat de broncode gepubliceerd wordt, zodat iedereen kan controleren hoe de app precies werkt. Zo valt dus ook in te zien wat er precies met je persoonlijke gegevens gebeurt, en dat die niet worden opgeslagen of doorgestuurd.
Kamerleden gefrustreerd na gesprek met TikTok, Meta en Google over gevaren social media
Op die manier is de privacy van gebruikers beter beschermd, zegt EU-chef Von der Leyen. "Gebruikers hoeven geen andere persoonlijke informatie prijs te geven dan hun leeftijd. Simpel gezegd: het is volledig anoniem. Gebruikers kunnen niet worden getraceerd."
'Goed nieuws'
Staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie) noemt het 'goed nieuws' dat de EU een privacy-vriendelijke verificatiemethode heeft ontwikkeld. "Daarom kijken we serieus of en hoe deze specificaties in Nederland kunnen worden geïmplementeerd", zegt Aerts tegen RTL Nieuws.
In Frankrijk, Denemarken, Griekenland, Italië, Spanje, Cyprus en Ierland wordt de app momenteel getest. Het is nog niet duidelijk wanneer hij dan klaar moet zijn voor gebruik in de hele EU.
Hoe omzeilen jongeren in Australië het verbod op social media? Dat zie je in deze video:
