Duizenden AI-boeken online te koop: hoe kan dat zo makkelijk?

Poepëzie - Poëzie over Poep. 
Tai chi voor thuis beginners. 
Alles over Japan, Bologna, Kazachstan, Seoul of Pompeï. 

Het zijn zomaar een paar titels uit het uitgebreide assortiment van uitgeverij Andries B.V., dat zo'n tien boeken per dag produceert. Die boeken zijn niet door een mens geschreven, maar gepubliceerd door kunstmatige intelligentie (AI).

Bij sommige boeken staat al op het omslag een opvallende fout. Er wordt bijvoorbeeld gesproken over 'de Colosseum' en 'het shetlandpony'. Andere boeken zien er overtuigender uit, en dan is nauwelijks te achterhalen dat het om AI gaat.

De meeste van de ruim 1.300 boeken van de uitgeverij, die onder meer via Bol.com te koop zijn, kosten 16,95 euro. Daarvoor krijg je zo'n 120 pagina's, allemaal geschreven zonder menselijke tussenkomst. De boeken worden 'on demand' gedrukt: pas als iemand een boek bestelt, wordt een exemplaar afgedrukt en opgestuurd.

Tegen RTL Z zegt Andries B.V. dat de boeken worden geschreven door 'meerdere AI-modellen die elkaars werk controleren, met menselijke controle daaroverheen'. "Onze boeken zijn nadrukkelijk geen studieboeken of bronwerken, maar bedoeld als toegankelijke introducties op een onderwerp", zegt de uitgeverij.

Maar hoe betrouwbaar de informatie in de boeken is, is onduidelijk. En dat terwijl de uitgeverij ook boeken publiceert over onder meer voeding, sport en de verzorging van dieren.

Met AI kun je al in een paar minuten een boek schrijven. Hoe makkelijk dat is, zie je in deze video:

Dat het überhaupt mogelijk is dat één bedrijf duizenden AI-boeken via allerlei verschillende boekhandels op de markt brengt, is te wijten aan de manier waarop de uitgeverijbranche in Nederland is georganiseerd. De verkoop van boeken verloopt voor het overgrote deel via het bedrijf CB, voorheen bekend als het Centraal Boekhuis.

CB is een distributeur die van oudsher de schakel vormt tussen uitgeverijen en boekhandels. Een uitgever kan exemplaren van zijn boeken stallen in het magazijn van CB, waarvandaan boekhandels ze vervolgens kunnen bestellen, legt een woordvoerder van het CB uit.

"Maar we bieden ook IT-systemen aan waarin informatie over boeken wordt uitgewisseld. Via dat systeem kun je zoeken in het aanbod van alle uitgevers." Zoek je dus een boek op Bol.com of via de site van een boekhandel, dan zoek je eigenlijk in het hele aanbod van CB.

"Elke uitgeverij met een KvK-inschrijving kan klant worden en via ons boeken beschikbaar stellen", zegt de woordvoerder.

Door een boek dus één keer aan te bieden, is het via elke boekhandel te bestellen. Daarbij biedt CB ook print-on-demand-diensten. "Dan is er geen fysieke voorraad van een boek. Op het moment dat het boek besteld wordt, printen wij het, stoppen het in een doosje en sturen het op naar degene die het besteld heeft."

Wie dat boek uitbrengt, en of daarbij AI is gebruikt, dat maakt voor CB geen verschil. "Wij zijn alleen een facilitator, het maakt voor ons feitelijk niet uit om wat voor boek het gaat. Wel zorgen we ervoor dat uitgeverijen informatie kunnen meegeven over hun boeken. Het is aan de uitgeverijen om die informatie aan te leveren, maar wij zijn wel met de sector aan het kijken hoe we dat zo duidelijk mogelijk kunnen maken, bijvoorbeeld over hoe AI is toegepast."

Ook Andries B.V. publiceert zijn boeken via het CB. Daar is volgens de uitgever vermeld dat er AI is gebruikt. "Daarnaast staat de vermelding fysiek op de achterzijde van het boek", zegt de uitgever. "Bij onze nieuwste titels is bovendien ook in het boek zelf een AI-vermelding opgenomen."

"Wij ontvangen naast kritische reacties over AI ook veel positieve reacties van lezers over onze boeken", zegt Andries. "Wij zien dat onze werkwijze het mogelijk maakt onderwerpen die anders niet zouden verschijnen in Nederlandstalige boekvorm uit te brengen."