De zon schijnt en we zijn (on)gelukkiger: zo werkt dat in je lichaam

Vandaag is het een echte toplentedag waarbij lokaal de 20 graden wordt aangetikt. Morgen is er opnieuw zon en tot de avond blijft het op de meeste plaatsen droog. In het zuiden wordt het zelfs nog wat warmer. Het is deze dagen zonovergoten. Dat doet iets te ons humeur.

Want wanneer zonlicht via onze ogen binnenkomt, gebeurt er direct iets in de hersenen. Het stimuleert de aanmaak van serotonine, een stofje dat een belangrijke rol speelt bij onze stemming. "Serotonine zorgt ervoor dat we ons rustiger voelen en minder neerslachtig zijn", legt Smeets uit. "Het hormoon is bij veel mensen bekend omdat antidepressiva hier ook op werken: die zorgen ervoor dat serotonine langer in de bloedbaan blijft. Zonlicht doet in feite iets vergelijkbaars, maar dan op een natuurlijke manier."

Elke tien jaar komt er in Nederland zo’n vier procent meer zonnestraling bij, stelt het KNMI. Zo was 2025 het op één na zonnigste jaar ooit gemeten. In deze video leggen we uit hoe dat komt:

Naast serotonine speelt ook vitamine D een belangrijke rol. Die wordt aangemaakt wanneer zonlicht via de huid het lichaam binnenkomt. Als gevolg daarvan zijn we minder somber, hebben we een minder kort lontje en kunnen we beter omgaan met stress.

Vooral voor mensen die normaal gesproken last hebben van een winterdip in het najaar is het effect van licht nog groter. "Deze groep neemt vanuit hun basissysteem te weinig serotonine op," stelt Smeets. "Ze zijn gevoeliger voor de seizoenswisselingen, waardoor ze ook minder actief zijn in de winterperiode." 

Lichttherapie kan voor deze groep effectief zijn. Door dagelijks in een speciale daglichtlamp te kijken, wordt het tekort aan licht deels gecompenseerd. Die behandeling werkt vooral doordat het licht via je ogen binnenkomt.

Hoger in energie

De zon heeft ook invloed op melatonine, het slaaphormoon. Smeets legt uit dat er door zonlicht minder melatonine wordt aangemaakt, waardoor je hoger in je energie zit en dus vaak ook actiever wordt. "Je hebt veel meer zin om 's avonds nog iets te ondernemen, een stukje te gaan wandelen of met vrienden af te spreken. Beweging en sociaal doen zijn sowieso geluksbevoorderaars."

Vorig jaar juni hadden we te maken met een hittegolf. Er werd genoten van de zon, maar mensen zagen ook op tegen de hete dagen:

Ook voor de zogenoemde avondmensen kan de zon veel doen met hun stemming en activiteit. Omdat het vroeg donker is, worden zij vaak onvoldoende blootgesteld aan daglicht, terwijl ze juist later op de dag actief zijn. In de lente en zomer profiteren zij daarom extra van langere dagen.

Toch geldt niet voor iedereen dat de zon hen automatisch gelukkiger maakt. Er bestaat ook zoiets als een zomerdip, zegt Smeets. "Deze mensen reageren gevoelig op de lagere melatonineproductie in de zomer. Ze slapen slechter, lopen structureel slaaptekort op en voelen zich daardoor juist somberder en futloos."

Sociale druk

Daarnaast is in de zomer ook de sociale druk hoger. Veel mensen hebben dan feestjes, pakken terrasjes met vrienden of collega's of gaan eropuit. "In de winter kan je bij wijze van spreken lekker Netflix bingen en thuisblijven. Terwijl je in de zomermaanden het gevoel hebt dat je ook meer moet doen: je moet vrolijk zijn, je krijgt 'fomo'. Dus vooral op psychologisch vlak kan je last krijgen van een zomerdip."

Tot slot zorgt zonlicht in lichte mate ook voor de aanmaak van endorfine, een lichaamseigen stof die als een natuurlijke pijnstiller werkt. Voor mensen met chronische pijnklachten kan zonlicht daardoor indirect helpen: ze ervaren iets minder pijn, worden actiever en komen vaker in beweging. Ook dat draagt weer bij aan een beter humeur.

Wie vandaag overigens wel de hele dag binnen moet zitten op een kantoordag, wees niet getreurd: morgen is er flink wat zonneschijn en blijft het tot het einde van de middag meest droog. In de avond vallen in het zuidoosten wel wat stevige buien, met kans op onweer en windstoten. In het noorden kan dan wat lichte regen vallen.