Middelvinger opsteken grondrecht? In Nederland kun je een fikse boete krijgen
Twee weken geleden deed de Canadese rechter uitspraak in een zaak over belediging. Een 45-jarige vader van twee kinderen, leraar van beroep, had zijn buurman in 2021 'de vinger gegeven'.
De man werd door de politie gearresteerd toen hij thuis kwam van een wandeling. Eerder die dag was hij zijn buurman tegengekomen, met wie hij al een tijdje ruzie had. Die buurman had hem uitgescholden en had 'op een bedreigende manier' elektrisch gereedschap in zijn handen. Dat werd beantwoord met twee middelvingers. Volgens de aanklager werd er ook een keeldoorsnijdend gebaar gemaakt.
Middelvinger naar de koning: het mag niet, maar straffen is moeilijk
"Voor alle duidelijkheid: het is geen misdaad om iemand de vinger te geven", schrijft de rechter in zijn uitspraak. "Het is een door God gegeven grondrecht. Het is niet respectvol, niet beleefd, niet beschaafd, maar geen misdaad."
Verbijstering over arrestatie
De rechter wond er geen doekjes om: hij vond het belachelijk dat de verdachte in de zaak is gearresteerd. "Ik ben geneigd dit dossier uit het raam te gooien, om mijn verbijstering over de arrestatie en vervolging uit te drukken. Helaas hebben de rechtszalen hier geen ramen."
De lokale politie heeft in reactie op het vonnis laten weten het besluit om de man te arresteren te onderzoeken.
De Canadese rechter zet dus een streep door de zaak, maar de vraag is of een Nederlandse rechter dat ook zou doen. Het opsteken van je middelvinger is in ieder geval strafbaar, zegt strafrechtadvocaat Veerle Hammerstein van Van Gessel Advocaten tegen RTL Nieuws.
Veroordelingen in Nederland
In Nederland geldt de vrijheid van meningsuiting, maar dat betekent niet dat iedereen straffeloos alles mag zeggen. Wie zich in het openbaar beledigd voelt door een middelvinger, kan aangifte doen.
Het Wetboek van Strafrecht kent een aantal bepalingen waarin de vrijheid van meningsuiting wordt ingeperkt. "De middelvinger valt onder belediging", zegt Hammerstein. "En er worden wel degelijk mensen voor veroordeeld."
Vader laat zoontje middelvinger opsteken naar politie: 350 euro boete
Toch zal het in de praktijk zo zijn dat alleen vervolgd wordt als iemand zich ook daadwerkelijk beledigd voelt. "Ik moet wel zeggen dat ik in de 18 jaar dat ik advocaat ben, niet eerder een vervolging van burgers onderling gezien heb vanwege een middelvinger."
Wat wel regelmatig gebeurt, is vervolging vanwege belediging van het openbaar gezag. "Als een agent bijvoorbeeld op die manier beledigd wordt in alle openbaarheid op straat, waar veel andere mensen bij zijn", zegt Hammerstein. "Die agent kan dan zeggen dat hij opzettelijk door iemand in zijn eer en goede naam wordt aangetast."
Geldboete
Volgens richtlijnen kan iemand die zich hieraan schuldig maakt, een boete krijgen van 150 euro of hoger. Maar een agent zal meestal ook niet zomaar aangifte doen van alleen een middelvinger. "Ze denken vaak, het hoort erbij. Maar soms komt een middelvinger er in een aangifte bij naast een ander strafbaar feit."
En als het je als burger overkomt, dat je een middelvinger krijgt? Hammerstein: "Als ik een een vinger opsteek over een heg, dan zal de politie in de praktijk niet tot vervolging overgaan. Ze maken daar hun handen niet vuil aan, dat weet ik zeker."