Buxusmotplaag lijkt voorbij: dit is waarom de rups minder grip heeft op onze tuinen
De buxusmot komt oorspronkelijk uit Azië, waar hij vooral voorkomt in China. Daar leeft het insect van nature op buxusplanten, vandaar zijn naam. "Toen de mot in Europa terechtkwam, kreeg hij vrij spel, omdat er geen natuurlijke vijanden waren en overal buxusstruiken stonden", vertelt Muus. "Zo kon het gebeuren dat de soort zich snel kon verspreiden."
Razendsnelle voortplanting
Een andere reden dat de buxusmot zo hardnekkig is, is vanwege zijn uitzonderlijk snelle voortplanting. Waar de meeste vlinders zich één of twee keer per jaar voortplanten, gaat de buxusmot vrijwel onafgebroken door. "Zodra de vlinders uitkomen, leggen ze weer eitjes", legt de expert uit. "Van mei tot juni zie je rupsen, direct daarna volgen nieuwe eitjes. Alleen in de winter is er een korte rustperiode."
Ook de plant waar de rups op leeft, werkt mee. Buxus blijft het hele jaar groen en vormt daardoor een constante voedselbron. De rupsen kunnen met hun lichaamslengte van drie centimeter enorme hoeveelheden blad verorberen.
"In feite heeft de soort zichzelf bestreden."
De buxusmot lijkt zijn eigen succes in de weg te hebben gezeten. "In feite heeft de soort zichzelf bestreden", zegt Muus. Daar zijn drie belangrijke redenen voor.
"De mot leeft op buxusstruiken. Maar doordat er steeds meer buxusmotten kwamen, werd de voedselbron steeds kleiner", legt hij uit. "Daarnaast raakte de Nederlandse bevolking steeds beter geïnformeerd over de schade die de mot aanricht. Veel tuinbezitters kozen daarom voor alternatieven, zoals de Ilex crenata, een kleinbladige hulst die qua uiterlijk op buxus lijkt. De buxusmot kan daar alleen niet van leven."
Ook heeft de rups inmiddels een natuurlijke vijand gevonden: vogels hebben de buxusmot ontdekt als voedselbron.
Dat betekent niet dat de mot volledig verdwenen is. "De buxusmot is dit jaar nog volop aanwezig", zegt hovenier Huib Schuttel. "Je vindt hem in heel Nederland, maar vooral in het zuiden en midden van het land."
Dit kun je allemaal snoeien in juni (en dit beter niet)
Aantasting herkennen
Wie een buxus in de tuin heeft, kan aantasting meestal herkennen aan spinsels tussen de takken en bladeren. "De rupsen zelf zijn ook goed te herkennen aan de opvallende groene kleur en zwarte lengtestrepen." Volgens Muus wordt de schade door de buxusmot nog weleens verward met een schimmelziekte die eveneens buxus kan doden. "Als je geen duidelijke spinsels ziet, is de kans groot dat het om een schimmel gaat."
"Met gif doe je meer kwaad dan je verwacht"
Mocht je een buxusmot in je tuin spotten, dan raadt Muus af om direct naar bestrijdingsmiddelen te grijpen. "Gebruik alsjeblieft geen gif. Je doet daar meer kwaad mee dan je denkt", benadrukt hij. "Wanneer een koolmees een vergiftigde rups naar zijn nest brengt, kan een heel nest jongen overlijden. En dat wil je echt niet op je geweten hebben."
Volgens de expert kun je beter kiezen voor een mildere aanpak, zoals het besproeien van de plant met groene zeep. Daarmee wordt de buxus minder aantrekkelijk voor de rupsen. "De smaak van de plant is voor de rups belangrijk. Als je die onsmakelijk maakt, blijven de rupsen waarschijnlijk weg." Zodra de rupsen verdwenen zijn, kan de plant zich vaak weer herstellen.
