Na 2 jaar werd voet Daniëls vermiste zoon gevonden: 'Nu konden we hem begraven'

Op 2 maart van dit jaar werd het leven van Daniël, Mirjam en hun dochter Thirza opnieuw op zijn kop gezet, nadat een schoen en een voet waren gevonden in het water van de Beneden-Merwede. "Al snel hoorden we van de politie dat het waarschijnlijk om Yoran ging, en kort daarna dat er inderdaad een DNA-match was." 

'Net weer een beetje op de rails'

Het gezin had het leven, zoals Daniël zegt, 'net weer een klein beetje op de rails staan'. Na die 23 december 2023, een dag voor kerst. Yoran was naar een jongerencentrum geweest. Rond 21.15 uur vertrok hij daar, in zijn eentje, twee uur voordat hij dat eigenlijk zou doen. Een paar uur later werd zijn fiets gevonden op een brug, die niet op de route lag.

"We gingen er gelijk van uit dat hij te water was geraakt", vertelt Daniël. "Zijn telefoon was daar voor het laatst aangestraald. Maar het komt ook door ons geloof. God liet ons voelen dat Yoran in de hemel was."

Vakantieplannen

"Yoran was net 16, had het moeilijk op school. Hij spijbelde wat, wilde met zo min mogelijk werk zo goed mogelijk resultaat halen, wat niet altijd lukte. Daar worstelde hij mee. Maar hij was niet depressief in de zin die je vaak hoort. Hij had het over een slaapbank die hij op zijn kamer wilde om met vrienden te chillen, over waar hij tijdens de voorjaarsvakantie naartoe wilde gaan."

"Er waren geen aanwijzingen dat er suïcide zou kunnen plaatsvinden. Toch denken we dat dat is wat er is gebeurd. We hebben gehoord en gelezen dat bij iemand met een tienerbrein door een opeenstapeling van veel kleine dingen een situatie zo uitzichtloos kan lijken, dat suïcide op dat moment de enige oplossing lijkt. Als je kijkt naar de situatie: hij fietste eerder weg van het jongerencentrum dan hij hoefde, zijn fiets werd gevonden op een brug, op een plek waar hij niet langs had moeten komen. Dan is dat het enige wat overblijft."

Die eerste rouwperiode was verlammend, vertelt Daniël. Zowel voor zijn vrouw Mirjam en hemzelf, als voor hun dochter Thirza. "We konden de eerste tijd niets. We hadden zelfs niet de energie om te koken, dat deden mensen voor ons." Al snel besloten ze hun verhaal en ervaringen op papier te zetten. Het werd, zoals hij het noemt, 'het boek dat we nooit hebben willen schrijven'. Zoon, waar ben je?, heet het. Een dag na de begrafenis van Yoran, nu een paar weken geleden, kwam het uit.

Elkaars rouwproces accepteren

"Ik heb het grootste deel geschreven", vertelt Daniël. "Mijn dochter en vrouw hebben in korte stukken bepaalde elementen toegevoegd. Zo beschrijf ik dat ik op de brug sta, Yorans fiets zie staan en mijn vrouw bel. Zij schrijft dan hoe ik haar belde, dat ze mijn stem hoorde en meteen wist dat het niet goed was."

"Op die manier wordt het verhaal van alle kanten beschreven. Door de moeder, zus en vader. Rouw is niet voor iedereen hetzelfde, laten we daarmee ook zien. We beschrijven de pijn, de tranen, de vertwijfeling. En hoe je je als gezin moet inspannen om ook elkaars rouwproces te accepteren."

Of het boek snel komt, twee jaar na de vermissing van Yoran? Daniël vindt van niet. "Je kunt zeggen: het is nog maar twee jaar. Maar het waren ook twee hele lange jaren waarin we actief hebben geleerd wat rouw is. We zijn het leven weer gaan oppakken, gaan onderzoeken hoe we dat moesten doen. We hadden ook over twee jaar een boek kunnen schrijven, dan was het een ander boek geweest. En over tien jaar weer anders. Wij hebben ervoor gekozen om het nu, in alle rauwheid, te schrijven."

Puzzel leggen

Hij hoopt dat mensen hoop putten uit hun verhaal, uit hoe je toch weer kunt doorgaan na zo'n groot verlies. "In het boek beschrijven we dat rouw te vergelijken is met het leggen van een puzzel. Je gaat op zoek naar stukjes van de persoon die er niet meer is en van wat het gemis met je doet. Soms heb je de neiging om een stukje onder het tapijt te leggen omdat het te moeilijk of confronterend is."

"Een paar dagen geleden kregen we een mail van iemand die het boek – het is een fors boek – in een dag had uitgelezen. Die schreef: 'Hoewel het 30 jaar geleden is dat mijn moeder overleed, ik was toen 24, zie ik nu dat er nog altijd puzzelstukjes onder het tapijt liggen die ik nu moet oppakken.' Dat vind ik heel waardevol, dat ons verhaal, dat anders is dan elk ander verhaal, mensen kan helpen."

Naast over de rouw, gaat het boek over Yorans leven. Op de vraag wat hij hoopt dat mensen over Yoran meenemen, zegt Daniël: "Nadat hij vermist was geraakt, of overleden was, hoorden we van vrienden dat hij een vriend van velen was. Dat wisten we wel een beetje, maar de manier waarop zijn vrienden daarover spreken en de honderden herdenkingskaarten met dergelijke verhalen die we kregen, zijn heel waardevol."

Chocola voor schoonmaakster

"Tieners vertelden dat ze nieuw waren op school, niet wisten hoe ze hun plekje moesten vinden, en dat Yoran dan kwam helpen. Of dat als ze hem een geheim vertelden, ze wisten dat het veilig was bij hem."

"Dat zijn hele waardevolle verhalen. Als ouder sta je in de puberteit toch een beetje aan de zijlijn als het gaat om vriendschappen, die spelen zich vooral op school af. Dat ons vermoeden over hoe hij daarin was, werd bevestigd, is heel waardevol."

"Er was ook een vriendin die vertelde hoe Yoran graag chocola uitdeelden aan vrienden die jarig waren. Zij zat een keer in het huiswerklokaal toen ze Yoran buiten het lokaal tegen een schoonmaakster hoorden zeggen: hier heb je een chocoladeletter, want voor jou is het ook bijna sinterklaas.' Dat maakt ons als ouders natuurlijk heel trots. En dan denk je ook: de wereld had hem nog veel langer nodig gehad."

Dat het boek een dag na de begrafenis uitkwam, is toeval. Het was net gedrukt toen op 2 maart het nieuws kwam van de gevonden voet. "We hadden ons leven toen net weer een klein beetje op de rit. Met dat bericht waren we weer vol in de rouw en ons verdriet." 

Dankbaar voor begrafenis

"We weten nog steeds niet helemaal zeker wat er is gebeurd. Ik fiets vaak over de brug naar mijn werk en dan denk ik weleens: 'Heb je niet zo'n stomme selfie willen maken waarna het verkeerd is gegaan, zoals je weleens hoort?' Dat we denken dat het suïcide is, zorgt ervoor dat we ons als ouders afvragen of we iets over het hoofd hebben gezien, iets verkeerd hebben gedaan of vragen hadden moeten stellen. Dat maakt het rouwproces lastiger. Maar ten diepste gaat rouw over het missen van wie je zo erg houdt, dat is en blijft hetzelfde."

Wat volgde, is een periode vol emoties, die nog niet voorbij is. "Naast het verdriet en de rouw zijn we dankbaar dat er iets gevonden is van Yoran en we hem konden begraven. Want zo zien we dat, hoewel het alleen zijn voet is, hebben we Yoran mogen begraven. Dat is heel dierbaar, en tegelijkertijd wil je dat niet."

"De eerste keer dat we bij de kist waren, kwamen er emoties los die lang niet aan de oppervlakte waren geweest. Een hoop tranen en verdriet, we konden eigenlijk niet meer op onze benen blijven staan."

Met een dekentje toegedekt

"Maar het is heel mooi gedaan. We hebben hem begraven in een normale kist, met normale rituelen als een rouwstoet en het dragen van de kist. De situatie is zo bizar, dat we de normale en vaste rituelen zochten die horen bij een begrafenis. Hoe er vanuit de begrafenisondernemer mee is omgegaan, hielp daar zeker bij. Ze hadden de voet met een dekentje toegedekt, alsof hij echt in de kist lag. Heel zorgvuldig." 

De emoties zijn 'heel heftig, maar minder heftig dan toen Yoran net vermist was', zegt Daniël. "Wel hebben we ook nu weer verschillende rouwprocessen. Ik wil het liefst het land in, het boek presenteren en met mensen praten, maar Mirjam en Thirza kunnen dat niet aan. Dus dat doen we voorlopig niet. We bekijken per dag wat we aankunnen en zoeken daarin een nieuwe balans."

Nieuwe rouwgevoelens

"In het begin dacht ik dat er niets veranderd was nadat zijn voet was gevonden. Yoran was nog steeds niet in mijn leven, en ik krijg hem ook niet meer terug. Ook is er geen duidelijkheid over wat er is gebeurd op de brug die avond. Dat het zoveel losmaakt en er nieuwe rouwgevoelens zijn, heeft me ook wel verbaasd. Ik weet niet waarom het gebeurt, er was niets in mij dat verwachtte dat hij nog zou leven op aarde. Misschien kon mijn hart de afgelopen jaren nog niet accepteren wat mijn hoofd al wist, en moet het dat nu wel gaan doen."

Eerder sprak Daniël met Ewout Genemans. Hij vertelde toen te hopen dat ze Yoran ooit zouden vinden: