Kluun: 'Ik heb er enorm veel lol in om mannen van mijn generatie flink te kakken te zetten'

Het liefst schrijft Kluun over onderwerpen die dicht bij hem staan. Zo verdiepte hij zich de afgelopen jaren onder meer in het puberbrein, met de bestseller Help, ik heb een puber!, een gelijknamige podcast én een theatertour als resultaat. Maar nu zijn vijf kinderen en stiefkinderen volwassen zijn, is dat hoofdstuk afgesloten. 

Zijn nieuwste boek Help, ik word volwassen! is een survivalgids voor de volgende fase: officieel volwassen zijn, maar nog een hoop te leren hebben. "Deze leeftijd vind ik veel leuker dan de puberteit." Intussen heeft hij ook al plannen voor een volgende roman, waarvan hij de titel alvast verklapt. 

We leggen Kluun 12 keuzevragen voor.

1. Nieuwsjunk of koppensnellen?

"Als het over sport gaat, ben ik een nieuwsjunk. Ik volg alles rond Ajax en straks ook rond het WK. En als er een fijne Touretappe bezig is, kijk ik daar met een schuin oog naar terwijl ik thuis aan het werk ben. Ook volg ik de wereldpolitiek en Nederlandse politiek, onder meer via Nu.nl. En ik heb Teletekst op mijn telefoon, want ik ben oud. Wel betrap ik mezelf er steeds vaker op dat ik de waan van de dag soms probeer te vermijden. Ik weet nog dat mijn kinderen me een jaar of vijf geleden moesten uitleggen wie Monica Geuze is. Dat interesseert me minder."

2. Woonboot of stenen huis?

"Mijn woonark – het is geen boot, maar een blok beton met een huis erop. Ik woon er nu twaalf jaar en wil er nooit meer weg. Toen het deze week dertig graden was, hadden we om acht uur ’s ochtends al in de Amstel gezwommen. We hebben ook op een aardige plek in het luxereservaat Oud-Zuid gewoond, maar dit is echt een droom. De kinderen vinden het ook heel leuk. Al hun vrienden en vriendinnen willen hierheen komen, lekker op ons terras zitten en in de Amstel zwemmen."

3. Vol huis of leeg nest?

"Drie kinderen zijn het huis uit: eentje woont op kamers in Groningen en twee in Amsterdam. Een ander gaat volgende maand in Utrecht studeren en de jongste pendelt op en neer tussen mij en mijn ex-vrouw, die vlakbij woont. Zij is eraan toe om op kamers te gaan. Daar groei ik ook naartoe." 

"Hoe vaker mijn vrouw Anne (relatiepsycholoog Anne de Jong, red.) en ik samen zijn, hoe leuker we het hebben. We gaan binnenkort zes weken op vakantie, en de kinderen komen één week langs. Dat vind ik de perfecte dosering. Afgelopen weekend was ik met mijn drie dochters in Londen, om te vieren dat de jongste 18 was geworden. Geweldig. Maar ik kijk er ook naar uit om met z’n tweeën te zijn en zelf te bepalen wat we kijken, waar de gesprekken over gaan en of we uitslapen."

4. Pubers: help of hoera?

"Ik kan niet zeggen dat het altijd hoera was, want de pubertijd is niet altijd leuk. Maar ik had er ook geen grote moeite mee. Twee van de vijf waren echt heel puberend, maar uit boeken en gesprekken met hoogleraren heb ik geleerd: je afzetten tegen je ouders hoort erbij. Niks is persoonlijk. 

Het werd elk jaar makkelijker, al ging het natuurlijk met ups en downs. De blunders, de totale stommiteiten, werden minder frequent. De interesse werd groter. Het is nu alsof je met volwassenen praat, heel leuk. Mijn vrouw zegt dat ook. Ze gaat vaak een hapje eten of een avondje weg met haar dochter van 20 jaar en zegt dan: het is echt net alsof je met een goede vriendin zit te praten. Deze leeftijd vind ik veel leuker dan de puberteit. Ik zou dus zeggen: hoera, ze zijn ontpuberd."

5. Twintig of zestig?

"Op die leeftijden zijn mensen het gelukkigst, blijkt uit allerlei onderzoeken. Dat is verklaarbaar. Pubers zijn erg op zoek naar hun identiteit, met alle onzekerheden die daarbij horen. De prefrontale cortex, het hersengebied dat verantwoordelijk is voor plannen, risico's afwegen en empathie, is nog niet ontwikkeld. Halverwege de twintig is dat wel het geval. 

Bovendien heb je op die leeftijd meestal nog geen kinderen, en genoeg tijd en energie om een sociaal leven op te bouwen naast je studie of werk. En als zestiger zijn je kinderen oud genoeg om zichzelf te verzorgen en heb je hopelijk nog een goede gezondheid."

"Hoe ik als twintiger was? Ik werkte keihard en ging in het weekend los. Het prototype work hard, play hard. Dat ben ik nu niet meer. Ik kan nog best een keer doorknallen, maar ik weet wie ik ben. Ik ben heel gelukkig in mijn relatie en met mijn kinderen, heb geen mantelzorg – mijn ouders zijn overleden – en sport veel om gezond te blijven. Als twintiger was ik ook gelukkig, maar nu ben ik meer in balans."

6. Schrijver of podiumdier?

"Ik denk dat ik me meer een podiumdier voel. Dat heeft er altijd in gezeten; op de basisschool was ik het enige jongetje dat het leuk vond om spreekbeurten en toneelstukjes te doen. En waar de meeste mensen zenuwachtig worden als ze het podium op stappen, ben ik totaal niet nerveus. Ook daar ben ik mezelf, al vergroot ik dat wel uit. 

Een paar jaar geleden heb ik een theatershow in elkaar gezet met veel goede mensen, zoals tekstschrijver Margôt Ros en regisseur Peter de Baan. Eerder las ik alleen maar voor, in bibliotheken en zo. Nu stond ik voor het eerst 90 minuten op het podium met een geregisseerde show. Geweldig."

"Ik ben ook een schrijver, maar er zijn soms hele periodes waarin ik liever niet schrijf. A.F. Th. Van der Heijden schreef in Advocaat van de hanen over een 'kwartaaldrinker': iemand die maandenlang geen druppel kan drinken en dan ineens helemaal losgaat. Misschien ben ik een kwartaalschrijver. Soms schrijf ik een maand niks, dan ineens 12 uur per dag. Als ik aan een nieuwe roman werk, is het net of die roman mijn geliefde is met wie ik de hele dag wil zijn."

7. Fictie of non-fictie?

"Beide. Na de zomervakantie ga ik aan een nieuwe roman werken: Generatie Ex. Daar heb ik heel veel zin in. Mijn roman gaat over een club mannen van mijn leeftijd, tussen de 55 en 65 jaar. Ze hebben allemaal een leuke carrière gehad, bijvoorbeeld in de reclame, literatuur of als chirurg, en hadden alle 'vinkjes', zoals Joris Luyendijk dat noemt. Ze hadden privileges. Nu worden ze aan alle kanten ingehaald door jongeren, door hun vrouwen, door de werkelijkheid. Maar zoals veel mannen vinden ze het moeilijk om aan elkaar toe te geven dat ze het psychisch of emotioneel moeilijk hebben."

"Ik heb er enorm veel lol in om mannen van mijn eigen generatie eens flink te kakken te zetten. Daarbij vind ik het altijd leuk om romans te doorspekken met feitjes en cijfers. In Familieopstelling stonden bijvoorbeeld kaders over kunstwerken en de geschiedenis van Tilburg; in Komt een vrouw bij de dokter las je over de Bastille en de RoXY. Dat ga ik ook doen in mijn nieuwe roman."

8. Tilburg of Amsterdam?

"Ik hou van Brabant. Mijn zus woont in Tilburg, mijn beste vrienden in Breda en ik heb dit weekend staan juichen toen Willem II promoveerde. Ik vind het heerlijk om met carnaval in Tilburg met een groen-oranje sjaal rond te lopen en in Amsterdam te sporten met mijn Willem II-shirt."

"Maar ik ben ook al sinds mijn veertiende Ajacied en woon sinds mijn 21ste in Amsterdam. Mijn vrouw en drie dochters zijn in deze stad geboren en ik vind het er geweldig. Ik ben een Brabander, maar voel me óók Amsterdammer."

9. Zelfverzekerd of zoekend?

"Als puber was ik onzeker. Maar als ik het podium pakte in de klas, door gekke dingen te doen of dingen te organiseren, voelde ik me thuis. Daardoor ging de onzekerheid voorbij. Als twintiger dacht ik dat het leven maakbaar was. Tien jaar lang was mijn adagium: ik bepaal hoe het leven is, en als iets me niet bevalt, verander ik dat. 

Tot mijn eerste vrouw ziek werd. Voor het eerst in mijn leven kwam ik erachter dat je sommige dingen niet kunt veranderen. Je kunt ongelooflijk veel persoonlijk leed, pech of verdriet hebben. Een jaar of tien geleden zei een vriendin: je bent een goede gast, maar je moet nog wel wat huiswerk doen. Ik ben in therapie gegaan en boekte een veel te dure week in Engeland waarbij je helemaal binnenstebuiten wordt gekeerd. Daarover heb ik geschreven in Familieopstelling. Ook volgde ik een coachopleiding bij Anne, die later ook nog mijn vrouw werd. Dat heeft allemaal geholpen. Ik heb mezelf veel beter leren kennen."

10. Mijlpalen vieren of snel voorbij laten gaan?

"Mijn vader zei altijd: ge mot vieren wat ge kunt vieren. Dat is ook zo. Daarom vierden we de verjaardag van mijn jongste in Londen, vieren mijn vrouw en ik onze trouwdag én de dag waarop we elkaar ontmoetten, en vierde ik onlangs 40 jaar vriendschap met vrienden."

"Alleen agendatechnisch kan ik weleens slordig zijn. Toen mijn agentschap de theatertour boekte, bleek de verjaardag van mijn jongste dochter erdoorheen geglipt te zijn en moest ik spelen op haar verjaardag. Dat wordt me nog steeds kwalijk genomen, terecht. Maar ik vier heel graag, omdat je jezelf er daarmee aan herinnert hoe waardevol iets is."

11. Single of samen?

"Samen. Ik heb een paar periodes wild geleefd, maar ik kwam er steeds weer achter dat het me ongelukkig maakte. Het was leeg. Eigenlijk was ik een nephedonist. Ik word het gelukkigst van samen zijn. Mijn vrouw en ik gaan deze zomer een roadtrip door Spanje en langs de Portugese kust maken, waar ik erg naar uitkijk. Daar moet je een goede relatie voor hebben, en die hebben wij gelukkig."

"Dat is weleens anders geweest in mijn leven, omdat ik er misschien nog niet zo goed in was of de relatie niet klopte. Ik heb het geluk dat ik een vrouw heb met wie ik zo blij ben, van wie ik zoveel leer en met wie ik zo kan lachen. Als single kun je ook gelukkig zijn, maar uiteindelijk ben ik ervan overtuigd dat je diep in je hart het gelukkigst bent als je een diepe liefde en vriendschap hebt."

12. Dromen of doen?

"Doen. Een jaar of twintig geleden was er een commercial van een verzekeringsmaatschappij, waarin een veertiger vertelde dat hij na zijn pensionering de Zijderoute ging lopen. Dingen pas willen doen als je rijk of met pensioen bent, daar kan ik zo verdrietig van worden. Een soort uitgesteld levensgeluk. Ik ben een levensgenieter. Dat heb ik van mijn vader en moeder. 

Het komt ook doordat mijn eerste vrouw is overleden. Er kan morgen iets gebeuren waardoor je leven dramatisch verandert. Dat wil niet zeggen dat je moet leven alsof het je laatste dag is; dat zou een puberale manier van leven zijn. Er moet ook gewerkt worden, en soms moet je nou eenmaal dingen doen waar je weinig zin in hebt. Maar je kunt wel leven alsof het je laatste jaar is. Dromen uitstellen vind ik het domste wat je kunt doen. Je moet nu genieten van het leven, de liefde en vriendschap."