Trump organiseert uniek partijcongres om politieke afrekening te voorkomen

Het is normaal gesproken een van de belangrijkste politieke bijeenkomsten in aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen: het partijcongres. De nominatie van de officiële presidentskandidaat, de vaststelling van het partijprogramma, de mobilisatie voor de campagne - allemaal komt het aan bod. Zowel de Republikeinse als de Democratische Partij organiseren standaard zo'n congres, zij het traditiegetrouw maar eens in de vier jaar, in de zomer voor de presidentsverkiezingen.

Unieke bijeenkomst

Met Trump - die zich van politieke tradities doorgaans weinig aantrekt - gaat dat anders. Deze week organiseert de Amerikaanse president halverwege zijn termijn een partijcongres. Het is de eerste keer dat de Republikeinse Partij dat buiten de presidentsverkiezingen om doet. 

Het congres vindt morgen en donderdag plaats in Dallas, een stad in de zuidelijke staat Texas en staat dus niet in het teken van de presidentsverkiezingen, maar van de zogenoemde 'midterms' - de Amerikaanse parlementsverkiezingen. Op 3 november mogen Amerikanen naar de stembus. Er vinden dan verkiezingen plaats voor de Senaat en het Huis van Afgevaardigden, de Amerikaanse Eerste en Tweede Kamer. 

"Hij wil vlak voor de verkiezingen een partijfeest houden", vertelt correspondent Erik Mouthaan. Het idee daarachter is vooral om positieve aandacht van de media naar de Republikeinen te verleggen en de achterban enthousiast te maken. 

Dalende populariteit

Trumps Republikeinse partij heeft nu nog de meerderheid in het parlement, maar halverwege de regeerperiode zijn Amerikaanse presidenten meestal niet erg populair. Beloftes die ze hebben gedaan zijn vastgelopen op de harde realiteit. Daardoor verliest de partij van de president doorgaans de parlementsverkiezingen. De Democraten hebben al beloofd plannen van de regering-Trump zo veel mogelijk te dwarsbomen als zij de meerderheid heroveren.  

Eerder maakten we deze video over de manier waarop Trump zijn stempel probeert te drukken op Amerika:

Volgens een recente peiling van Reuters en Ipsos was Trumps populariteit nooit lager dan nu. Slechts 33 procent van de ondervraagden gaf aan tevreden te zijn over het functioneren van de president. Ondertussen lijken Democratische kiezers sterker gemotiveerd om te gaan stemmen dan Republikeinse. 46 procent van de Democraten zei 'zeer enthousiast' te zijn om naar de stembus te gaan in november, tegenover 31 procent van de Republikeinen.

Trump - benauwd om vleugellam de tweede helft van zijn termijn in te gaan - haalt van alles uit de kast om een politieke afrekening te voorkomen. Het partijcongres wordt morgen en donderdag uitgezonden en verslagen door conservatieve media zenders als Fox News, waar veel rechtse kiezers naar kijken. "Het gaat dan in ieder geval twee avonden niet over de stijgende prijzen voor levensonderhoud of over de oorlog in Iran, maar over wat Trump wil dat Republikeinse kiezers te zien krijgen", stelt Mouthaan. 

Bekijk ook deze video over de vraag hoe Trump zich heeft vastgedraaid in de oorlog met Iran: 

Toch is lang niet zeker dat Trumps partijfeest het succes wordt waar hij op hoopt. "Trump is niet populair op dit moment. Veel Republikeinse politici die hun zetel bij de aankomende verkiezingen dreigen kwijt te raken, zullen niet komen opdagen. Simpelweg omdat zij niet willen worden geassocieerd met Trump." 

'Machtstest'

Zo is het partijcongres indirect een test om te zien hoeveel macht Trump nog heeft over de partij. Mouthaan constateert dat Trump tot nu toe zijn populariteit als wapen kon gebruiken om een ijzeren greep op zijn partij te houden. Republikeinse partijleden durven amper tegen de president in te gaan. Voor Trump staat loyaliteit voorop. Wie niet trouw aan hem is, kan rekenen op wraak.

Trump voert ook nu maximale druk uit op partijleden om naar het congres te komen, maar omdat zijn populariteit daalt, durven sommigen meer dan voorheen afstand van hem te nemen. Uit een enquête van nieuwswebsite Politico onder meer dan 70 Republikeinse kandidaten bleek al dat 45 van hen niet van plan zijn naar Texas te gaan of daar nog over twijfelen.

Bovendien, stelt Mouthaan, kan een Trump-spektakel op een moment dat zoveel onvrede heerst over het beleid van de president een ongemakkelijk beeld opleveren. "Kiezers zien dan vooral: de Republikeinse Partij is volop met Trump bezig, in plaats van het leven voor ons beter te maken." 

De Democratische partij organiseert geen extra partijcongres. Wel gelooft Mouthaan dat de partij met veel interesse naar de Republikeinse bijeenkomst zal kijken. Als het een succes wordt en de Republikeinen erin slagen het momentum terug te pakken, zou het volgens hem zomaar ook een traditie kunnen worden bij de Democraten. "Daar gaat het uiteindelijk om: wie heeft de aandacht van de kiezer?"