Steeds meer kanker bij Nederlanders onder 50: deze vier soorten nemen toe
Dat blijkt uit een nieuwe analyse van het World Cancer Research Fund (WCRF). De organisatie onderzocht de ontwikkeling van twaalf soorten kanker in Nederland, de Verenigde Staten en Engeland. Voor Nederland gebruikte WCRF cijfers uit de Nederlandse Kankerregistratie van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL), over de periode van 2000 tot en met 2023.
Moeten jongeren ongerust zijn?
Ondanks de stijging blijft kanker onder mensen jonger dan 50 relatief zeldzaam. Leeftijd is nog altijd de belangrijkste risicofactor. In ontwikkelde landen ligt de gemiddelde leeftijd waarop iemand kanker krijgt boven de 60 jaar.
Vooral leverkanker stijgt sterk
Bij leverkanker is de sterkste stijging te zien. In 2000 kregen 33 Nederlanders onder de 50 die diagnose, in 2023 waren dat er 67. Daarmee is het aantal gevallen ruim verdubbeld.
Ook nierkanker komt vaker voor. Het aantal diagnoses steeg van 161 in 2000 naar 240 in 2023, een toename van bijna 50 procent.
Bij darmkanker gaat het om grotere aantallen. In 2000 kregen 512 Nederlanders onder de 50 de diagnose, tegenover 625 in 2023. Dat zijn 113 extra gevallen, een stijging van ongeveer 22 procent.
Paulien kreeg op haar 36ste de diagnose darmkanker. In de video hieronder vertelt ze erover:
Bij vrouwen nam ook baarmoederhalskanker toe: van 349 diagnoses in 2000 naar 465 in 2023, ongeveer een derde meer.
Opvallende stijging darmkanker
De toename van darmkanker onder 50-minners is opvallend, zegt onderzoeker Marloes Elferink van het Integraal Kankercentrum Nederland.
Nederland kent sinds 2014 het bevolkingsonderzoek darmkanker. Mensen tussen de 55 en 75 jaar krijgen elke twee jaar een uitnodiging. In die leeftijdsgroep daalt het aantal diagnoses juist. "Het bevolkingsonderzoek richt zich op deze leeftijdsgroep, omdat darmkanker vooral op oudere leeftijd voorkomt", zegt Elferink. Dan is het best opvallend dat je bij jongere mensen juist een stijging ziet."
Minder snel herkend
Klachten die kunnen wijzen op darmkanker zijn onder meer bloed bij de ontlasting en onverklaarbaar gewichtsverlies. Zulke klachten kunnen ook een andere oorzaak hebben. Daarom moeten zowel jongeren als zorgverleners alert zijn op mogelijke signalen. "Als klachten blijven aanhouden, is het verstandig om dat te laten controleren", zegt Elferink.
Bijhouden van klachten in een app verlengt leven van longkankerpatiënt: 'Kostbare tijd'
Tegelijkertijd is er geen reden voor paniek: kanker blijft op jonge leeftijd relatief zeldzaam. Zo vormen mensen van 18 tot en met 39 jaar volgens IKNL ongeveer 3,5 procent van alle nieuwe kankerpatiënten. Ter vergelijking: in 2025 was 54 procent van alle nieuwe kankerpatiënten 70 jaar of ouder.
"Ik zou niet zeggen dat jongeren nu ongerust moeten worden", zegt Elferink. "De aantallen stijgen, maar het zijn nog steeds lage aantallen. Bewustwording is wel belangrijk. De impact van kanker op jonge leeftijd is namelijk groot." De ontwikkeling is bovendien niet uniek voor Nederland. Ook in Engeland en de Verenigde Staten ziet WCRF een stijging van verschillende vormen van kanker onder mensen jonger dan 50.
Meerdere mogelijke oorzaken
Onder meer overgewicht, obesitas, weinig beweging, alcoholgebruik en ongezonde voeding worden onderzocht als mogelijke oorzaken. Ook kijken wetenschappers naar veranderingen in het darmmicrobioom: de bacteriën die in onze darmen leven. Daarnaast onderzoekt WCRF of langdurige blootstelling aan luchtvervuiling, chemicaliën en plastics van invloed kan zijn.
Ook erfelijke aanleg kan een rol spelen bij darmkanker, al gaat het daarbij volgens Elferink om een relatief kleine groep patiënten.
Volgens WCRF komt een deel van de stijging mogelijk doordat mensen klachten eerder herkennen en artsen beter zijn geworden in het opsporen van kanker. Dat verklaart volgens de onderzoekers echter niet volledig waarom juist onder mensen jonger dan 50 meer diagnoses worden gesteld.
Bij darmkanker ziet Elferink juist reden om extra aandacht te besteden aan vroegere herkenning. Daarom blijft de belangrijkste boodschap volgens Elferink: neem aanhoudende klachten serieus en laat ze controleren.
Er is ook goed nieuws over de behandeling van kanker. Toen Herma hoorde dat ze vulvakanker had, dacht ze dat intimiteit voorgoed voorbij zou zijn. Dankzij een nieuwe operatietechniek kan ze weer seksueel genieten. Hieronder zie je haar verhaal:
