Criminelen misbruiken Google Maps-profielen van coffeeshops om klanten te lokken
In België kwam het probleem de afgelopen dagen al aan het licht. Onderzoek van VRT NWS en BRUZZ liet zien dat in bijvoorbeeld Brussel ongeveer twintig resultaten verschijnen bij zoekopdrachten naar cannabiswinkels, maar meer dan de helft daarvan bleek geen echte winkel. Bij die fictieve winkels stonden afbeeldingen waarmee gebruikers naar Telegram- en WhatsAppkanalen werden gestuurd waar onder meer harddrugs werd aangeboden.
Bij sommige bestaande winkels op Google Maps verschenen diezelfde afbeeldingen. De ondernemers zelf zeggen daar niets mee te maken te hebben. Sommige afbeeldingen op Google Maps waren met AI gemaakt en zagen eruit als de gevel van een cannabiswinkel.
Ook meldingen in Nederland
Ook in Nederland speelt dit probleem, zegt Simone van Breda, voorzitter van de BCD, de branchevereniging voor coffeeshops. "Het is al wel langer aan de gang. Sinds februari krijgen we hier meldingen over."
De branche waarschuwt coffeeshophouders daarom voor deze vorm van misbruik. Volgens Van Breda hebben sommige coffeeshophouders het Google-profiel dat bij hun zaak verschijnt niet eens zelf aangemaakt.
Britse familie van drugsdealers onder leiding van oma opgerold, 106 jaar cel
Dat maakt controle lastig. Gebruikers van Google Maps kunnen namelijk zelf foto's toevoegen aan het profiel van een bedrijf. Ondernemers kunnen ongewenste afbeeldingen wel melden, waarna Google ze beoordeelt en eventueel verwijdert.
'Ze gebruiken je naam'
Voor coffeeshops is de associatie met harddrugs extra gevoelig. Een belangrijk uitgangspunt van het Nederlandse coffeeshopbeleid is juist dat de markten voor soft- en harddrugs van elkaar gescheiden blijven. Coffeeshops mogen onder strenge voorwaarden cannabis verkopen. Harddrugs mogen er niet worden verkocht of aanwezig zijn. "De coffeeshop is juist een alternatief voor de straat", zegt Van Breda.
De politie laat aan RTL Nieuws weten dat criminelen volop gebruik maken van online kanalen voor de verkoop van drugs. "Online platforms hebben een verantwoordelijkheid om illegale advertenties streng te handhaven. Daartoe roepen we hen dan ook op. Uiteraard doet de politie zelf ook onderzoek naar online drugshandel."
Waarom juist Google Maps?
Volgens Google Maps-expert Jeffrey Benning van Localyse is Google Maps aantrekkelijk voor dealers vanwege het grote bereik. Populaire bedrijfsprofielen worden door veel mensen bekeken en de foto's van de oplichters verschijnen op het moment dat iemand bijvoorbeeld zoekt op 'cannabiswinkel' of 'coffeeshop'.
Machteloze gemeenten zetten betonblokken in om sluipverkeer via Google Maps te voorkomen
Een aantal profielen is inmiddels verwijderd, maar andere zijn volgens Benning qua paginaweergaven juist verdubbeld van 1500 naar 3000 tot nu toe. "Ze kunnen daar klanten vinden en doen het op plekken waar ze ook daadwerkelijk drugs kunnen leveren", zegt Benning.
Volgens hem richten de accounts zich bewust op populaire bedrijfsprofielen. Bij voorbeelden die hij bekeek, waren verschillende verdachte afbeeldingen pas in september en oktober geplaatst. "Die profielen zijn continu in beweging, dus het is moeilijk voor Google om daar grip op te krijgen", zegt Benning.
De makers proberen afbeeldingen te gebruiken die op het eerste gezicht geloofwaardig ogen. "Google kiest meestal een scherpe foto van een voorgevel als hoofdfoto." Als de eigenaar dus zelf een foto heeft geplaatst die ouder, onscherper of geen gevel toont, kiest Google waarschijnlijk voor de foto van iemand anders als hoofdfoto. En oplichters spelen daar op in.
Reactie Google
Google verbiedt content die bedoeld is om illegale producten te verkopen. Gebruikers en ondernemers kunnen verdachte foto's, profielen en andere informatie melden. "De doorgestuurde content wordt verwijderd en het kan 24 tot 48 uur duren voordat dit volledig is verwerkt", laat een woordvoerder van het bedrijf weten aan RTL Nieuws. "We moedigen mensen aan om ongepaste content te melden. Dit helpt ons om de informatie op Maps authentiek en betrouwbaar te houden."
Benning houdt Google verantwoordelijk, maar denkt dat melding doen niet meteen betekent dat het probleem definitief verdwijnt. Hij adviseert ondernemers daarom hun Google-bedrijfsprofiel te claimen. Daarbij geef je als ondernemer aan dat het Google-profiel van jou is, waardoor je een melding krijgt als iemand een foto aan je bedrijfsprofiel toevoegt. "Je moet grip op je profiel hebben en het liefst twee keer per dag je pagina controleren op dit soort foto's."
Niet alleen coffeeshops
Benning waarschuwt dat het probleem zich niet hoeft te beperken tot coffeeshops. "Het kan overal gebeuren, ook bij bijvoorbeeld een meubelwinkel. Nu gaat het over cannabis, maar elke crimineel kan een willekeurig product aanbieden en meeliften op andermans bedrijf. Misschien ontvangt de klant het product daadwerkelijk, maar misschien ook helemaal niet."