Onderzoek: jonge volgers krijgen zin in alcohol als influencers drank in beeld brengen
Het gaat om een nieuw onderzoek van de Amerikaanse universiteit Harvard, bestaande uit een steekproef onder Amerikaanse jongvolwassenen van 18 tot 24 jaar. Daaruit blijkt dat jonge mensen sneller zin krijgen in een drankje als de influencers die ze volgen vaak alcohol in beeld brengen.
Wijn versus cola
De deelnemers van het onderzoek werden opgedeeld in twee groepen. De ene groep kreeg een sociale mediatijdlijn te zien waarop in elk bericht alcohol te zien was, bijvoorbeeld een fles wijn op tafel of een glas bier in de handen van influencers. De andere groep kreeg vergelijkbare beelden te zien, maar dan bijvoorbeeld met cola of melk in beeld.
Deelnemers uit de groep die video's en beelden met daarin alcohol te zien kreeg, gaven 73 procent vaker aan direct daarna zin te hebben in een drankje, dan de groep die geen alcohol te zien kreeg. Vooral mensen die de influencers als betrouwbaar zagen, kregen zin in een borrel.
Kleine stap, groot effect: twee glazen minder alcohol kan duizenden kankergevallen voorkomen
De onderzoekers hebben niet kunnen aantonen dat de mensen die zin kregen in drank ook daadwerkelijk alcohol zijn gaan drinken. Wel laat het onderzoek zien dat jonge mensen wel degelijk zin krijgen in een drankje na het zien van alcohol op beeld bij influencers.
'Alcohol de huiskamer in'
Psycholoog Hendrik Roozen van het Nederlands Instituut Psychologen is niet verbaasd door de onderzoeksresultaten. Hij is expert op het gebied van alcoholverslavingen. "We zien dit fenomeen regelmatig", vertelt hij. Denk bijvoorbeeld aan het glas rode wijn van René Gijp, elke avond bij televisieprogramma Vandaag Inside. "Je ziet het alcoholgebruik daarmee al de huiskamer inkomen. Het ontlokt ook reacties op sociale media, bijvoorbeeld als hij minder scherp is tijdens een uitzending."
Bij influencers zien hun volgers hen ook nog eens als 'een soort rolmodel'. "Ik kan mij goed voorstellen dat een glas wijn op zo'n sociale mediakanaal het normaliseert. Het hoort er gewoon bij."
Zelfs één glaasje alcohol verhoogt het risico op dementie, blijkt uit nieuw onderzoek
Jonge volgers van deze influencers zijn volgens de psycholoog gefocust op wat de influencers doen. "Ze willen die levenswijze enigszins kopiëren. De influencers worden op een soort voetstuk geplaatst. Als zij dan alcoholgebruik laten zien, is dat aantrekkelijk om over te nemen. Bovendien stuurt het een signaal de maatschappij in dat het normaal is."
Verschilt van reclames
Ook zit er nog een verschil tussen een gewone reclame, bijvoorbeeld van een biermerk op tv, en het leven wat influencers online met hun volgers delen. "Ik ben geen marketeer, maar reclames voelen voor mij generieker", stelt hij. Reclames worden gewoon uitgezonden, terwijl influencers een specifieke volgersgroep hebben die bewust hun content bekijkt. "Influencers laten met name zien hoe leuk hun leven is. Daar zijn jonge mensen gevoelig voor. Die nemen dan ook mee dat alcohol erbij hoort."
En juist wanneer jongeren op vroege leeftijd in contact komen met middelen zoals alcohol, ontstaat er sneller een verslaving. Op jonge leeftijd zijn ze namelijk kwetsbaarder. Roozen wil ouders dan ook adviseren op de hoogte te blijven van wat de influencers die hun kinderen volgen allemaal delen en waar nodig de blootstelling doseren.
"Alle blootstelling aan influencers die dit soort gedrag normaliseren, kan leiden tot een toenemende zin en trek in alcohol. Zorg dat je op de hoogte bent, dat je toch meekijkt en er eventueel met je kind over praat."
Twee glazen alcohol per week minder drinken kan duizenden kankerdiagnoses voorkomen. Hoe dat zit, leggen we uit in deze video:
