Het luchtverdedigings- en commandofregat vertrok vorige week al richting Cyprus, maar een formeel besluit over de inzet ervan werd afgelopen maandag genomen. De Evertsen wordt ingezet op verzoek van Frankrijk, dat in verband met de oorlog in het Midden-Oosten een grote vloot richting de regio heeft gestuurd. Zo is het vliegdekschip Charles de Gaulle aanwezig.
"We zijn in het gebied aangekomen, nabij Cyprus", vertelt Keveling aan de telefoon. "We zijn met 180 mensen aan boord, het is net een drijvend dorp."
De Evertsen wordt om drie redenen ingezet: het beschermen van de Franse vloot, het beschermen van Cyprus waar vorige week een Iraanse drone-aanval was en het beschermen van grondgebied van de bondgenoten. "In dit verband zijn ook de Spanjaarden en Italianen aanwezig, ieder met z'n eigen specialiteit", zegt Keveling.
Het fregat is ontworpen voor luchtverdediging. Het kan dreigingen vanuit de lucht vanaf verre afstand detecteren. "We beschikken over krachtige radarsystemen en sensoren om 24 uur per dag te kunnen zien wat er om ons heen gebeurt."
Uit de lucht schieten
Keveling noemt dat 'het opbouwen van een luchtbeeld'. "We willen zeker kunnen stellen wat hier allemaal rondvliegt. Dat kan gaan om vliegtoestellen, raketten, drones, en alles wat ertussenin zit. We kunnen daarover informatie uitwisselen met onze bondgenoten."
Daarnaast heeft de Evertsen geavanceerde wapensystemen. Want iets uit de lucht schieten, kan noodzakelijk zijn. "We moeten reageren als er iets onze kant op komt, om onszelf of een bondgenoot veilig te houden. Dat kunnen we op doeltreffende wijze."
Welke wapens en snufjes op het fregat zitten, zie je in deze video:
De commandant benadrukt dat het gaat om een defensieve missie. "Van proactief doelen aanvallen, is geen sprake."
Gisteren werd duidelijk dat het kanon van het fregat op het moment niet werkt. Daarop kwam kritiek van de oppositie in de Tweede Kamer, en ook van de militaire vakbond VBM. Voorzitter Jean Debie zegt dat alle wapensystemen zouden moeten werken als ze op missie gaan. Volgens hem had veel eerder geanticipeerd kunnen worden op het niet-werkende kanon.
Kanon kapot
Volgens Defensieminister Dilan Yeşilgöz is het wapen nu niet nodig, omdat de missie gericht is op luchtverdediging. Zo kan het kanon niet schieten op raketten of drones. Dat beaamt commandant Keveling: "Het staat los van de missie de we aan het uitvoeren zijn. Het kanon is primair bedoeld om doelen aan land of op zee onder vuur te nemen, voor het op afstand houden van vijandelijk schepen bijvoorbeeld. Mocht dat nodig zijn, dan heb ik voldoende alternatieve wapensystemen."
In principe blijft het schip tot begin april in de regio. Op 1 april moet een nieuw besluit vallen over het al dan niet verlengen van de missie.
Het kabinet denkt niet dat Nederland vanwege de inzet in grotere mate een doelwit wordt voor Iran. Wel kunnen Nederlanders in Iran groter gevaar lopen door de missie, en speelt Nederland zich mogelijk in de kijker voor bijvoorbeeld aan Iran gelieerde hackers. Toch denkt het kabinet dat Iran vooral zal kijken naar de Verenigde Staten en Israël, die de aanval op het land begonnen.