Tropenrooster op scholen in het land, kopzorgen bij ouders: 'Altijd gedoe'

Uit een belronde van RTL Nieuws blijkt dat scholen verschillend omgaan met de hitte. De één sluit eerder, terwijl de ander extra pauzes inlast en vaker water uitdeelt. De aanpak hangt sterk af van de staat en het type schoolgebouw. Ook speelt mee of een school in een stad of dorp ligt. In hete, stedelijke gebieden kiezen scholen er vaker voor om open te blijven, omdat het thuis voor leerlingen vaak nog warmer is.

"Fan van leerlingen vrijgeven ben ik niet,” zegt Hinke-Richt Miedema, directeur van basisschool IKC Roorda in Wijtgaard. "Thuis is het ook warm natuurlijk en wij hebben hitteprotocollen." Toch overweegt een aantal scholen van de scholenkoepel Bisschop Möller Stichting, waar IKC Roorda onder valt, later deze week te sluiten. "Het wordt daar heel heet dus dan is het geen doen." 

Scholen beslissen zelf 

Veel scholen in Nederland staan voor dezelfde vraag. Een school mag in principe bij extreme warmte zelf maatregelen nemen, bijvoorbeeld met een zogeheten 'tropenrooster', met kortere lesdagen. Er is geen vaste temperatuur waarbij dit verplicht is. Wel geldt dat de omstandigheden niet schadelijk mogen zijn voor de gezondheid van leerlingen en personeel. 

Dat heeft gevolgen voor ouders en kinderen. Want waar moeten ze heen als ouders aan het werk zijn? Scholen zijn wettelijk verplicht ouders op tijd te informeren als lessen uitvallen of worden ingekort. Zij moeten vervolgens ook een alternatief regelen voor kinderen van wie ouders geen opvang kunnen organiseren. Zomaar een kind naar huis sturen zonder een andere oplossing te bieden mag dus niet.

Helpen 'waar nodig'

In de praktijk is dat niet altijd vanzelfsprekend. Zo zijn op een school in Den Haag ouders geïnformeerd dat het tropenrooster morgen ingaat. In een bericht aan de ouders staat dat er wordt gehoopt dat ouders kunnen helpen met opvang, waar dat nodig is. De school kan bijspringen als dat echt niet lukt.

Volgens Lobke Vlaming van Ouders en Onderwijs is een tropenrooster 'altijd gedoe'. "Veel kinderen gaan dan naar de bso, en daar zitten ze alsnog in een warme ruimte. Je verplaatst eigenlijk het probleem van school naar opvang."

Nu een grotere impact

Volgens haar is de impact van zulke maatregelen groter geworden. "Vroeger waren moeders vaker thuis, dus was een gesloten school minder ingrijpend. Nu werkt dat anders en heeft het meer gevolgen." Daardoor kiezen scholen er volgens haar minder snel voor om lessen in te korten of te schrappen. 

Toch zijn er scholen die weinig andere opties zien. IKC De Sprong in Leeuwarden sluit woensdag om 12 uur de deuren. De school biedt noodopvang als ouders geen alternatief hebben. "Kinderen kunnen gewoon niet effectief werken als het zo heet is", zegt directeur Rens van der Voorn. Het schoolgebouw dateert uit 1980. "In de winter is het koud en in de zomer juist heel heet. Het gebouw is niet klimaatbestendig."

Schoolgebouwen niet 'hitteproof'

Dat probleem speelt op veel meer plekken. Volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is meer dan de helft van de Nederlandse schoolgebouwen verouderd en toe aan renovatie. Daardoor loopt de temperatuur in klaslokalen snel op. 

Volgens de Algemene Onderwijsbond zijn veel scholen niet gebouwd op de steeds warmere zomers. Investeringen in klimaatbeheersing blijven vaak uit, terwijl maatregelen zoals airconditioning voor veel scholen te duur zijn.

Ook schooldirecteur Miedema vindt dat scholen beter moeten worden voorbereid op hogere temperaturen. "Anno 2026 zou klimaatbeheersing, bijvoorbeeld met airco's, eigenlijk de standaard moeten zijn. Maar dat kost veel geld, terwijl je het beschikbare budget het liefst aan onderwijs uitgeeft."

Ondertussen zet heel Europa zich schrap voor extreme hitte. In Frankrijk en Spanje is code rood uitgeroepen. Hier zie je meer over de maatregelen die genomen worden: