Gepest en gediscrimineerd: mensen met hoog gewicht hebben het moeilijk op het werk
Negatieve stereotypen over mensen met een hoog gewicht blijken wijdverbreid. "Deze stereotypen worden mede gevoed door het idee dat een hoog gewicht een individuele verantwoordelijkheid en keuze is en in strijd zou zijn met sociale normen rond gezondheid en arbeidsethos", schetst onderzoeker Hanneke Felten.
Pestgedrag
Mensen die relatief veel wegen, worden ook vaker slachtoffer van pestgedrag, intimidatie en uitsluiting op de werkvloer. Wetgeving biedt volgens Movisie 'onvoldoende aanknopingspunten' om deze vorm van discriminatie effectief te bestrijden. "Een probleem is dat gewicht geen aparte, erkende discriminatiegrond is in Nederland en in bijna heel Europa", klinkt het. Onderzoek naar mogelijke aanpassingen is volgens de onderzoekers dan ook gewenst.
Die ervaringen herkent ook Veerle Metten, bestuurslid van Stichting Dikke Vinger, een organisatie die zich naar eigen zeggen actief inzet voor een samenleving waarin dikke mensen gelijkwaardig kunnen leven.
"We horen regelmatig verhalen over opmerkingen van collega's, en dikke mensen die te horen kregen dat ze 'niet binnen het plaatje passen'. Tijdens de pauze of het uitdelen van traktaties gaat het altijd over calorieën en afvallen." Metten laat weten dat dit soort opmerkingen sinds de komst van afvalmedicatie zoals Ozempic erger zijn geworden. "Je krijgt opmerkingen als: 'Zou jij wel een stukje taart nemen?' of 'Heb jij dat wel nodig?'"
Als een kind van 4 jaar oud obesitas heeft, haalt het misschien z'n 40ste verjaardag niet. Dat zeggen Europese onderzoekers. In deze video zoeken we uit hoe gevaarlijk kinderobesitas is:
Werkgevers kunnen de kans op discriminatie tijdens sollicitatieprocedures verminderen door gesprekken volgens een vaste structuur te voeren. "Vaste vragen, vooraf vastgestelde criteria en scorekaarten kunnen de invloed van vooroordelen verkleinen", raadt Movisie aan.
Volgens Metten zit de discriminatie niet alleen in opmerkingen of sollicitaties. "We horen ook verhalen van mensen die worden afgewezen omdat ze niet in een uniform passen of naar een functie achter de schermen worden gestuurd omdat er geen grotere maten beschikbaar zijn. Dan wordt er simpelweg geen moeite gedaan om een oplossing te vinden."
Ook op de werkvloer zelf lopen dikke mensen met een hoog gewicht tegen praktische problemen aan, zegt ze. "Stoelen met armleuningen kunnen in onze dijen drukken en daardoor heel oncomfortabel zijn. Als iemand vervolgens bij HR vraagt om een aangepaste stoel zonder leuningen, duurt het soms ontzettend lang of wordt gezegd dat zo'n stoel niet past binnen de esthetiek van het kantoor. Dan kun je je werk niet net zo comfortabel uitvoeren als je collega's."
Tegenbeweging
Media spelen een belangrijke rol in 'het reproduceren van stereotypen en het promoten van een dun schoonheidsideaal', aldus de onderzoekers. Ze zien wel een tegenbeweging ontstaan 'waarin influencers en activisten zich inzetten voor meer diverse en inclusieve representatie'.
Metten ziet die ontwikkeling ook. "Het is positief dat we steeds vaker dikke mensen zien die succesvol zijn, zoals artiesten en atleten. Die representatie is heel belangrijk. Tegelijkertijd zeggen wij: het maakt niet uit of dikke mensen gezond zijn, kunnen afvallen of willen afvallen. Dikke mensen verdienen dezelfde behandeling als ieder ander."
Voor het onderzoek van Movisie werden 120 internationale wetenschappelijke studies bestudeerd over dit probleem en wat je ertegen kunt doen. Movisie hanteert bewust de formulering 'hoog gewicht' omdat die het meest neutraal is. De term 'dik' wordt nog te veel als stigmatiserend ervaren, ook al wordt er door instanties alles aan gedaan om die te normaliseren.
Mooi zijn helpt, weet onderzoeker Giselinde, die onherkenbaar werd door chemo
Volgens Metten worden gewicht en gezondheid nog te vaak met elkaar verward. "Gewicht en gezondheid worden voortdurend aan elkaar gelijkgesteld, terwijl dat helemaal niet zo is. Er zijn dikke atleten en er zijn dunne mensen die ongezonder zijn. We kunnen zien dat iemand dik is, maar niet hoe iemands organen werken of hoe het met iemands mentale gezondheid gaat."
Hard veroordeeld
Dat mensen met overgewicht nog steeds hard veroordeeld worden in de maatschappij, merken ook obesitasexperts Liesbeth van Rossum en Mariëtte Boon.
Het frustreerde hen, zeiden ze in een interview met RTL Nieuws eerder dit jaar. Van Rossum: "We zouden meer compassie moeten hebben voor mensen met obesitas. Obesitas is niet je eigen schuld. En niemand is dik voor zijn lol, zoals een patiënt van mij eens treffend zei. Voor sommigen is het een levenslange strijd die met veel verdriet gepaard gaat. Dat is veelal verborgen leed."
Metten hoopt dat werkgevers zich bewuster worden van de impact van hun keuzes. "Vitaliteitsprogramma's zijn vaak bedoeld om de gezondheid van werknemers te verbeteren. Maar in de praktijk worden dikke mensen naar voren geschoven, terwijl gewicht en gezondheid niet hetzelfde zijn en er genoeg mensen zijn die bijvoorbeeld roken. Mensen staan daar vaak niet bij stil. In onze ideale wereld hoeft Dikke Vinger niet meer te bestaan. Maar zolang dikke mensen anders worden behandeld, blijven wij ons daarvoor inzetten."
