De keerzijde van Ozempic: plastisch chirurgen zien gevolgen van snel afvallen
Terwijl de weegschaal droomcijfers laat zien, verschijnt in de spiegel een ingevallen gezicht met holle wangen en diepere rimpels. Op sociale media heeft het een naam: Ozempic face. Een van de bekendste voorbeelden daarvan is misschien wel tv-persoonlijkheid Sharon Osbourne (de weduwe van zanger Ozzy Osbourne), die zelfs stopte met het middel omdat ze te veel afviel.
De term is enigszins misleidend. Het is niet Ozempic zelf dat voor een veranderd uiterlijk zorgt, maar het snelle gewichtsverlies. En dat kan zichtbaar worden in het hele lichaam.
Ruim in je vel
"Je gaat van top tot teen ruim in je vel zitten", zegt de Amsterdamse plastisch chirurg Ali Pirayesh. "De huid wordt dunner, minder elastisch, en je verliest spieren. Je krijgt een slapper gezicht, hamsterwangen en slappere oogleden, nek, borsten, armen, buik, billen en schaamlippen."
Zo'n twee keer per week heeft hij iemand in zijn spreekkamer zitten die na afslankmedicatie een ingreep overweegt. "Veel meer dan voorheen."
Harde cijfers heeft Bert van Drunen, plastisch chirurg en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie (NVPC), niet. Wel ziet hij in zijn praktijk een toename.
"Als je je leefstijl aanpast, gaat het afvallen geleidelijk. Je huid gaat met je mee zolang je niet te oud bent. Maar door het snelle afvallen gaat de rek eruit." De huid kan zich dan niet altijd meer vanzelf herstellen, waardoor mensen met overtollige huid blijven zitten.
Wat volgens Pirayesh niet helpt, is dat gebruik van afslankmedicatie niet altijd gepaard gaat met leefstijlverandering. "Als je het hand in hand laat gaan met een aanpassing van een voedingspatroon en krachttraining, denk ik dat je minder last hebt van spierverlies."
Cosmetische motieven
Van Drunen zag de gevolgen van snel gewichtsverlies al eerder in zijn praktijk, toen de maagverkleining in zwang raakte. Het grote verschil met gebruikers van afslankmedicatie is dat die gemiddeld pas na twee jaar aankloppen. "Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat de 'Ozempic-groep' gemiddeld binnen tien weken komt."
Volgens Van Drunen heeft dat ook te maken met de reden waarom mensen de medicatie gebruiken. Waar een maagverkleining meestal een medische noodzaak heeft, ziet hij bij veel gebruikers van afslankmedicatie vooral cosmetische motieven. "Die gebruiken het niet omdat ze obesitas hebben, maar omdat ze zichzelf niet slank genoeg vinden."
'Skinny popcorn' en ingevallen wangen bij Oscars: zijn we doorgeslagen met het afvallen?
Voor een huid die niet vanzelf terugveert, zijn verschillende ingrepen mogelijk. Van Drunen en Pirayesh noemen onder meer een borstlift, ooglidcorrectie, buikwandcorrectie, facelift, liposuctie en fillers. Het is een 'duur grapje', zegt Van Drunen, want 'het is onverzekerde zorg'. "En ook de Ozempic moet je weer betalen, want anders word je weer dik."
Zombiefiller
In de Verenigde Staten gaat de ontwikkeling nog een stap verder. Daar ziet CNN een toename van het gebruik van AlloClae na gewichtsverlies door afslankmedicatie. Het middel wordt ook wel een 'zombiefiller' genoemd: een filler op basis van verwerkt menselijk donorweefsel.
Van Drunen verwacht niet dat deze trend uiteindelijk naar Nederland overwaait. "Daar zijn we te nuchter voor", meent de plastisch chirurg. Ook Pirayesh denkt niet dat AlloClae in Nederland 'mainstream' wordt. Hij wijst op ethische bezwaren tegen het gebruik van menselijk donorweefsel voor cosmetische doeleinden. "In Amerika is er ook veel weerstand tegen."
Daarnaast zijn er volgens hem goedkopere opties en kun je bij kunstmatig ontwikkelde fillers beter voorspellen hoe het uitpakt.
'Mijn man krijgt Ozempic, ik pik zijn restjes': bijna 1 op 3 haalt afslankprik buiten huisarts om
Zover als de 'zombiefiller' zal het in Nederland waarschijnlijk dus niet komen, maar dat de vraag naar ingrepen na gewichtsverlies verder toeneemt, lijkt onvermijdelijk. Waarschijnlijk komen middelen als Ozempic en Mounjaro in de toekomst ook in pilvorm beschikbaar. Dit maakt het gebruik nog laagdrempeliger.
Pirayesh pleit ervoor dat mensen vooraf beter worden geïnformeerd over de gevolgen van snel gewichtsverlies. Hij schreef er eerder deze maand een opiniestuk over in NRC. "Ik hoor mensen zeggen dat ze, als ze geweten hadden wat het ze allemaal zou kosten, er niet aan waren begonnen."
Behoorlijk verdienmodel
Dat verhaal wordt volgens hem niet altijd eerlijk verteld door leefstijlartsen en online verstrekkers. "Het is een behoorlijk verdienmodel."
Bijna één op de drie haalt de afslankprik buiten huisarts om, bleek eerder al uit onderzoek van RTL Nieuws. In onderstaande video is te zien dat RTL Nieuws undercover ging om te zien hoe gemakkelijk je Ozempic kunt kopen op de zwarte markt:
