Burgervliegtuigen lopen meer risico door oorlogen en drones

Volgens de organisatie lopen burgervliegtuigen het risico zelf doelwit te worden van een aanval of onbedoeld geraakt te worden tijdens een conflict.

Luchtvaartmaatschappijen kunnen vluchten omleiden, maar daarmee is het 'fundamentele veiligheidsrisico' volgens de VN-organisatie niet weg.

Zelensky 

De waarschuwing komt een dag nadat de Oekraïense president Zelensky luchtvaartmaatschappijen opriep het Russische luchtruim te mijden vanwege de vele droneaanvallen van het Oekraïense leger. "Het Russische luchtruim wordt steeds gevaarlijker", zei hij. 

"De waarschuwing van de ICAO is zonder meer terecht", zegt luchtvaartexpert Joris Melkert. "Het is er gewoon niet veiliger op geworden in het luchtruim wereldwijd. Je ziet eigenlijk sinds MH17 dat men een stuk voorzichtiger is geworden. Daar was het ook niet de bedoeling dat een burgervliegtuig uit de lucht werd geschoten." Die voorzichtigheid is bijvoorbeeld zichtbaar bij KLM. De luchtvaartmaatschappij vliegt sinds de onrust rond Iran niet meer naar Dubai.

"Eigenlijk is dit een oproep aan luchtvaartmaatschappijen om extra voorzichtig te zijn. De tweede oproep is eigenlijk: stop gewoon met oorlog voeren, maar dat zal wel aan dovemansoren gericht zijn."

De ICAO noemt onder meer langeafstandswapens, drones, geavanceerde luchtafweersystemen en verstoringen van gps-signalen als bedreigingen.

Melkert zegt daarover: "Alles is risicoverhogend, maar de luchtvaart kan er an sich wel mee omgaan. Een ding dat regelmatig voorkomt tijdens het vliegen is een verstoring van het gps-signaal. Daar kunnen vliegtuigen prima mee omgaan, daar zijn piloten op getraind."

Daarnaast benoemt hij dat de luchtvaart kijkt naar gebieden waar het niet veilig genoeg is en waar uit voorzorg niet wordt gevlogen.

Melkert benoemt dat je op trackingtool Flightradar24 heel goed kunt zien welke gebieden door luchtvaartmaatschappijen bijna helemaal worden gemeden. "Boven Oekraïne en Belarus, maar je ziet het ook boven Jemen en Iran bijvoorbeeld. Daar heeft men de conclusie getrokken: het is niet veilig, dus doen we het niet."

Volgens de ICAO moeten landen de veiligheid beoordelen van het luchtruim waarover ze zeggenschap hebben en maatregelen nemen als dat nodig is. Ook luchtvaartmaatschappijen moeten zelf inschatten welke veiligheidsrisico's er zijn.

Een woordvoerder van KLM laat aan RTL Nieuws weten dat het bericht van ICAO het belang van hun bestaande veiligheidsbeleid alleen maar bevestigt. De maatschappij zegt wereldwijd de ontwikkelingen in de gaten te houden en op basis van verschillende bronnen eigen risicoanalyses te maken. "Waar nodig neemt KLM maatregelen. Hierbij valt te denken aan hoogterestricties tijdens het overvliegen of het geheel of gedeeltelijk vermijden van bepaalde luchtruimen of vliegvelden." 

Nederlandse reiziger 

Wat betekent de waarschuwing voor de Nederlandse reiziger? "Ik denk niet dat de gemiddelde Nederlandse reiziger zich zorgen moet maken. Maar het ligt eraan of die naar gebieden wil reizen met een oranje of rood reisadvies. Daar moet je niet willen zijn", zegt de luchtvaartexpert erover.

"Je mag er wel op vertrouwen dat de luchtvaartmaatschappijen hun zaakjes op orde hebben. Dat betekent vaak wel omvliegen. Dat is duurder, kost meer vliegtijd en meer brandstof en zorgt voor meer milieuschade. Het heeft dus wel een prijs."

In het Zuid-Afrikaanse Kaapstad trokken twee vliegtuigen op een wel heel bijzondere manier de aandacht: ze razen vlak over het rugbystadion: