242 euro boete – maar zijn supermarkten echt zo streng als je iets vergeet te scannen?
Zelf houden supermarkten hun mond als we vragen hoe vaak producten niet worden gescand – en dus niet afgerekend. Ook over hoe vaak de politie wordt ingeschakeld, willen ze niets kwijt.
'Als een crimineel behandeld'
Klanten lieten, toen we op Facebook vroegen naar hun ervaringen, wél van zich horen. Ze verbazen zich soms over de harde aanpak, die ze niet in verhouding vinden staan tot het vergrijp. Zo meldt José, die was vergeten een zakje chips te scannen: "Er werd mij gezegd dat ik de volgende keer een boete zou krijgen. En dat ze mijn gezicht zouden onthouden. Dan ben je 73 en word je als een crimineel behandeld."
Daniëlle schrijft dat zij en haar vriend in de supermarkt alles scanden – maar de tasjes, waarin haar vriend intussen de boodschappen stond te laden, waren ze domweg vergeten. Gevolg? "Hij kreeg een boete en heeft nu een winkelverbod van een jaar."
Eén vergeten scan bij de zelfscankassa kan je nu 242 euro kosten
RTL Z vroeg alle grotere supermarktketens in Nederland naar cijfers. Albert Heijn, Jumbo en Lidl, de drie grootste supermarktketens, geven geen commentaar, net als Dirk en Aldi. Bij elkaar zijn zij goed voor bijna 80 procent van alle supermarktverkopen in ons land.
Exacte cijfers over het totaal aantal winkeldiefstallen zijn er niet. Uit cijfers van de politie blijkt dat in 2025 ruim 37.000 keer een winkeldiefstal werd geregistreerd, al gaat dat ook over andere winkels dan supermarkten.
Topje van de ijsberg
Dan nog is het volgens experts het topje van de ijsberg: ze schatten dat niet meer dan 1 tot 4 procent van de winkeldiefstallen bij de politie terechtkomt. In werkelijkheid zou het gaan om zo'n 2 miljoen winkeldiefstallen per jaar.
Winkels maken er dus lang niet altijd werk van. Dat is ook de ervaring van klanten die melden dat in hun winkel helemaal niet zo moeilijk wordt gedaan. Chantal was bij de Dirk in Nieuw-Vennep vergeten een zakje saus te scannen. "Niks aan de hand. Fijn personeel daar. Veel vaste mensen die gewoon netjes hun werk doen."
Jumbo dringt winkeldiefstal terug door strengere controles
Marijke zegt dat ze zich vervelend voelde toen het scannen van champignons niet goed bleek te zijn gegaan bij de Plus in Portugaal. "Ze kennen me daar en alles is gewoon opnieuw gescand. Lang leve de kleinere lokale supermarkt. Ik let nu dubbel zo goed op. Vond het zo vervelend."
Vanessa Steenstra Toussaint was bij de Dirk in Leidschendam toen het eventjes fout ging. "Ik was gezellig aan het kletsen met een vriendin, en mijn dochter had een zakje snoep in de kar gedaan. Ze riep nog: mama, die moet nog gescand worden! Maar ik was het glad vergeten."
Steekproef
Toen was Vanessa bij de kassa aan de beurt voor een steekproef. "De jongen van de supermarkt kwam erachter dat ik het snoep niet gescand had. Hij was bloedserieus. Ik zei sorry, maar hij zei dat het een strafbaar feit was en dat hij eigenlijk de manager erbij zou moeten halen."
Het bleef bij een waarschuwing, maar Vanessa kreeg ook te horen dat de volgende keer een boete zou volgen. "Ik schaamde me dood, mijn dochter stond daar ook met een rood hoofd. Ik had het je nog gezegd, zei ze."
Gelukkig voor Vanessa dus geen bekeuring. "Ik zou me doodschamen. Hoe gaat dat als ze je gaan bekeuren? Word je dan meegenomen? Dat zou echt gênant zijn. Ik ben nu wel heel secuur geworden met scannen."
'Iets vergeten kan gebeuren'
Wat ze vindt van een boete van 242 euro? "Eerlijk gezegd vind ik dat een beetje too much. Het kan gebeuren dat iemand iets vergeet. Ik vind dat je moet goed kijken: gebeurt het vaker? Om wat voor producten gaat het? Als ik zo'n boete zou krijgen vanwege een zakje snoep, zou ik dat wel heftig vinden."
Eerder maakten we deze video over Daan, die in de supermarkt bewust weleens iets niet scant. "Geen hele tas, maar iets kleins. Dan denk ik: wat maakt het nou uit?"
