Rob verloor zijn hond en kon niet werken: vrij krijgen is dan niet vanzelfsprekend

"We zijn ongewenst kinderloos", vertelt de Leidenaar. Eke, die ze al als pup kregen, werd dan ook erg belangrijk voor hem en zijn vrouw. "Honden zijn eigenlijk gezinsleden. Je hebt er van alles mee beleefd. Je past je hele leven aan rondom je hond, zoals met vakanties en je huis. Je neemt geen mooie houten vloer." 

Rob wist natuurlijk dat hij ooit afscheid van Eke zou moeten nemen, maar toch viel haar overlijden erg rauw op zijn dak. Een halfjaar eerder verloor hij zijn moeder. Ook overleed eerder een vriend. Toch zegt hij dat geen verlies hem zo hard raakte, als dat van de hond. "Zo scherp is de pijn nog nooit geweest. Gek eigenlijk, maar zo werkt het nou eenmaal." 

Eke had op 13-jarige leeftijd een zwelling in haar buik gekregen en moest worden ingeslapen. Hij en zijn vrouw planden dat bewust op een vrijdag in, zodat ze het hele weekend hadden om het verlies te verwerken. "Dat werd hem helemaal niet. Ik heb met mijn manager gebeld en gezegd: 'Als je zegt dat ik moet komen, kom ik, maar verwacht een huilende kerel op kantoor. Misschien is het beter als ik thuisblijf'."

Zijn manager had er in eerste instantie niet veel begrip voor, maar vertrouwde erop dat Rob zelf kon inschatten wat nodig was. "Je merkt wel dat je ertegenaan loopt dat er meestal niets is geregeld binnen organisaties."

Rechten bij verlies huisdier 

Maar waar heb je daadwerkelijk recht op als je huisdier overlijdt? "Dat is een lastige vraag", erkent universitair docent arbeidsrecht Niels van der Neut (UvA). "Als werknemer heb je niet veel rechten met zoiets."

Ook na het overlijden van bijvoorbeeld een partner of familielid, is verlof voor de rouwperiode in Nederland niet wettelijk geregeld. Alleen kort verlof rond het overlijden en de uitvaart van naaste familie en huisgenoten is in de wet opgenomen. Wel ligt er sinds 2024 een wetsvoorstel voor een week rouwverlof.

In veel cao's en arbeidsovereenkomsten staan aanvullende afspraken over verlof na een overlijden. "Dat gaat om echtgenoten of directe familieleden. Dan krijg je daar extra verlof voor", zegt Van der Neut. Maar dat verlof geldt vaak alleen voor een hele korte periode na de uitvaart, niet voor de rouwperiode daarna.

Toch een dag vrij?

Toch kan er rond het overlijden van een dier soms een andere mogelijkheid zijn: calamiteitenverlof. Dat verlof is bedoeld voor onverwachte, dringende situaties.

"Stel dat je morgen je hond moet laten inslapen, omdat er vandaag iets is gebeurd. Dan kun je vandaag en morgen gebruikmaken van calamiteitenverlof", zegt Van der Neut. Dat verlof is wel alleen bedoeld om op dat moment noodzakelijke zaken te regelen, niet om daarna te rouwen.

Ziek melden

Kun je je dan ziek melden? "In principe is rouw geen ziekte", zegt Van der Neut. "Maar rouw kan wel leiden tot psychische klachten, en dan kun je je wel ziek melden." Een andere mogelijkheid is om vakantiedagen of, als de werkgever daarmee instemt, onbetaald verlof op te nemen. Zo werkte Rob een tijdje vanuit huis en nam ook een paar dagen vrij.

Een woordvoerder van werkgeversvereniging AWVN verwijst in extreme gevallen naar de bedrijfsarts. "Of dat nu komt door werkdruk, verdriet om het overlijden van je moeder of een huisdier: als je tijdelijk arbeidsongeschikt bent, heeft je werkgever een doorbetalingsplicht."

Hij benadrukt dat de wettelijke vakantiedagen in principe bedoeld zijn voor dit soort situaties. "Die kun je hier uitstekend voor gebruiken." Volgens hem is de gemiddelde Nederlandse werknemer 'zeer zelfstandig'. "Die weet heel goed dat dit soort dingen in de privésfeer thuishoren. Het is voor werkgevers niet echt een vraagstuk. Maar het staat ze vrij om hun werknemers te ondersteunen."

Volgens Van der Neut komt het er daarom vaak op neer dat werknemer en werkgever samen naar een oplossing zoeken. Dat gebeurde uiteindelijk ook bij Rob. Zijn manager bood later zijn excuses aan voor het onbegrip in zijn eerste reactie. "Hij besefte niet hoeveel een hond voor iemand kan betekenen."