Gaat de VS over tot militaire actie in Cuba? 'Ze voelen de dreiging'

Raúl Castro, de 94-jarige voormalige leider van Cuba, was volgens de Amerikanen in 1996 betrokken bij het neerschieten van twee Amerikaanse vliegtuigen. Het ministerie van Justitie beschuldigt hem van moord en samenzwering om Amerikaanse burgers te vermoorden.

Dat gebeurde 30 jaar geleden. De twee Amerikaanse vliegtuigen die werden neergehaald, werden bestuurd door Cubaanse ballingen. Die ballingen werkten voor de VS. Volgens Cuba werden de vliegtuigen gebruikt om propaganda-pamfletten uit te strooien boven de Cubaanse hoofdstad Havana.

Amerika wil de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken, Raúl Castro, verantwoordelijk houden voor dat incident. "De Verenigde Staten en president Trump vergeten hun burgers niet, en zullen dat ook nooit doen", zei Todd Blanche, waarnemend minister van Justitie van de Verenigde Staten.

Castro kan veroordeeld worden tot een levenslange celstraf, maar zijn gezondheid is broos. Hij hoort slecht en heeft moeite met praten, maar verschijnt nog wel op publieksevenementen. Hij is de broer van Fidel Castro, de man die Cuba van 1959 tot 2011 leidde en in 2016 overleed.

De verdenking komt op een bijzonder gespannen moment in de relatie tussen de VS en Cuba. Sinds februari blokkeert Washington de toevoer van olie naar het eiland, waardoor burgers het erg zwaar hebben.

De Amerikaanse president Trump zei in maart dat het 'over en uit is met Cuba'. "Ze hebben een slecht regime. Ze hebben een zeer slecht en corrupt leiderschap."

Cuba vermoedt dat de Verenigde Staten op korte termijn beginnen met een militaire actie, zoals het land in januari ook deed in Venezuela. President Maduro werd daar toen uit het land gehaald, en naar de VS gebracht waar hij terechtstaat.

"Ik denk dat Cuba de dreiging wel voelt", zegt redacteur Latijns-Amerika Thomas van den Elshout, die Cuba vorig jaar nog bezocht. "Je ziet de VS nu eigenlijk dezelfde strategie voeren als in Venezuela. Maduro werd eerst aangeklaagd, en toen waren er volgens de Amerikanen gronden om hem uit Venezuela te plukken."

"Datzelfde zouden ze nu met Castro kunnen doen. Amerika haalt dan het laatste echte gezicht van de Cubaanse revolutie weg, en dat is vooral symbolisch van grote waarde. Castro geldt nog steeds als de meest invloedrijke man van Cuba, maar zo lang heeft hij waarschijnlijk niet meer te leven."

"Door de aanhoudende Amerikaanse olieblokkade valt de stroom in onze kantoren meerdere keren per dag uit", schrijft CNN-correspondent Patrick Oppmann vanuit Havana. "Door de steeds ernstiger wordende economische crisis is er geen brandstof voor de generator van het gebouw en zelfs geen toiletpapier voor de toiletten."

In februari maakten we de onderstaande video over de blokkade.

"Cuba zat al in een hele diepe crisis, en de Amerikaanse blokkade kan je zien als het laatste zetje", zegt redacteur Latijns-Amerika Thomas van den Elshout, die Cuba vorig jaar nog bezocht. "Buiten hoofdstad Havana was er in de andere steden vrijwel de hele dag geen stroom. Op een bepaald moment zat zelfs het hele eiland drie dagen op rij zonder stroom."

"Er reden al weinig auto's door brandstoftekort, er lagen al grote afvalhopen in de straten van Havana. En er stonden al lange rijen voor de bodega's, de staatswinkels waar Cubanen met een bonnenboekje goedkoop eten kunnen kopen."

"Cubanen zijn wel wat gewend omdat de Amerikanen al veel langer een economische blokkade op Cuba hebben, maar dit lijkt echt niet vol te houden."

Cubanen blijven laconiek

The New York Times sprak deze week in Cuba met burgers over de dreiging vanuit Amerika. Deze mensen lijken niet erg bezorgd. "Ik denk niet dat een militaire interventie de oplossing is, maar als dat nodig is... wat we nodig hebben, is dat dit nu meteen voorgoed ophoudt," zei de 27-jarige bezorger Yasiel Lugones in Havana.

"Als ze van plan zijn om binnen te vallen, moeten ze dat ook doen," zei de gepensioneerde Raúl Cardoso tegen de krant. "En zo niet, dan moeten ze ophouden met al dat gepraat."

Op woensdag publiceerde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, een videotoespraak aan het Cubaanse volk. "De echte reden waarom jullie geen elektriciteit, brandstof of voedsel hebben, is dat degenen die jullie land besturen miljarden dollars hebben verduisterd, terwijl er niets is gebruikt om de bevolking te helpen." 

Rubio is zelf van Cubaanse afkomst, zijn ouders vluchtten in de jaren vijftig naar Amerika.

Sindsdien is de verhouding tussen Cuba en de VS niet beter geworden. "Cuba is bereid om met de Verenigde Staten over alles te praten", zei Ernesto Soberón Guzmán, de Cubaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, deze week tegen The New York Times. "Het draagt natuurlijk niet bij aan een klimaat van dialoog en vertrouwen als er om de dag uitspraken worden gedaan als: ‘We staan klaar om Cuba over te nemen’.”

Voorbereid op oorlog

Het blijft niet alleen bij uitspraken. "Het Amerikaanse leger maakt de locatie van militaire verkenningsvluchten in de buurt van Cuba openbaar op websites voor het volgen van vliegtuigen", meldt de BBC.

"Het Pentagon heeft plannen opgesteld voor een militaire interventie om het regime omver te werpen – maar deze plannen zouden wel eens kunnen worden belemmerd door een gebrek aan middelen en de patstelling in de VS ten aanzien van Iran", schrijft de denktank European Union Institute for Security Studies.

Ondertussen koopt Cuba ook wapens waarmee het weerstand kan bieden tegen een Amerikaanse inval, of zelfs de aanval kan openen. Op het eiland worden ook militaire trainingen georganiseerd voor burgers.

Nieuwssite Axios meldde deze week dat het eiland zo'n 300 militaire drones heeft aangeschaft, en schreef erbij dat deze inlichtingen 'een voorwendsel kunnen vormen voor militair optreden van de VS'. Cuba ontkent dat het drones gaat inzetten.

Het Nederlandse reisadvies voor Cuba is inmiddels aangescherpt. Er geldt nu code oranje, wat betekent dat het ministerie van Buitenlandse Zaken adviseert alleen naar Cuba te reizen 'als dit noodzakelijk is'.