Hoe één vrouw het symbool werd van protest in India: Rhiya stopte met haar hand een politiebus

De 27-jarige Rhiya Ahir stond met haar hand op de motorkap van een politiebusje. Ze weigerde opzij te stappen totdat de politie de demonstranten liet gaan die in het busje zaten. De foto van Rhiya Ahir is inmiddels uitgegroeid tot een belangrijk symbolisch beeld van de protestgolf in India.

Ahir vertelde aan persbureau Associated Press dat ze op vrienden stond te wachten, met wie ze samen naar een demonstratie zou gaan. Ze zag het politiebusje staan, en vroeg aan de agenten of ze wel toestemming hadden om de vreedzame demonstranten te arresteren.

Ze werd niet overtuigd door de uitleg van de politie, en ging voor het busje staan. "Ik was ermee begonnen, dus ik moest het ook afmaken", zei Ahir later. Het lukte: na ongeveer een kwartier gingen de deuren van het busje open en mochten de demonstranten naar buiten.

"Het was één vrouw die tegen het systeem vocht", vertelde de 33-jarige journalist Sohit Mishra, die het voorval zag gebeuren, tegen The New York Times. "Toen de demonstranten werden vrijgelaten, hing er een elektrische sfeer. Mensen juichten en omhelsden elkaar."

De demonstraties zijn al ruim een maand gaande, in verschillende steden in India. Ze begonnen nadat bleek dat de toegangsexamens voor medische opleidingen waren gelekt, en een deel van de kandidaten tegen betaling de juiste antwoorden kregen voorgelezen.

Twee miljoen studenten legden het examen op 3 mei af. Het ging om een toelatingsexamen voor medische opleidingen in het hele land, waar maximaal 150.000 studenten worden toegelaten.

In juni moest alles weer opnieuw. Persbureau Reuters meldt dat er ongeveer tien zelfmoorden van studenten in verband worden gebracht met de afgelasting van het examen, waar een ongekende druk op staat.

"De examens vormen voor miljoenen Indiërs een springplank naar een vaste baan en sociale vooruitgang", schrijft Associated Press. "Het risico dat de examenvragen van tevoren zijn uitgelekt, dwingt de autoriteiten vaak om examens af te gelasten of te herhalen, waardoor studenten maanden of jaren aan voorbereidingstijd mislopen en in onzekerheid verkeren."

De demonstranten noemen zichzelf 'kakkerlakken', wat begon als grap. Gen Z'ers richtten een politieke partij op voor 'luie en chronisch online' jongeren, nadat opperrechter Surya Kant werkloze jongeren tijdens een rechtszitting had vergeleken met 'kakkerlakken' en 'parasieten'. Hoewel hij later zei dat hij alleen doelde op mensen met vervalste diploma's, was er veel kritiek op zijn opmerkingen.

De onvrede van studenten groeide uit tot de grootste protestbeweging in jaren. Het gaat inmiddels niet meer alleen over de toelatingsexamens, en er doen niet alleen studenten mee.

In de onderstaande video zie je beelden van de protesten:

De demonstranten vinden dat het onderwijssysteem in India hervormd moet worden, en klagen over de beperkte kansen van jongeren op de arbeidsmarkt. Ze zeggen dat ze steeds meer het vertrouwen verliezen in hun overheid.

Een van de leiders van de protestbeweging is de 59-jarige activist Sonam Wangchuk. Hij ging 26 dagen in hongerstaking als steunbetuiging aan de demonstranten.

Vandaag eindigde zijn hongerstaking, nadat twee ministers naar hem toekwamen om te vertellen dat ze in gesprek willen gaan met de demonstranten. Wangchuk nam een video op vanuit zijn ziekenhuisbed, waarin hij vertelde dat het parlement van India zal praten over het falende examensysteem.

De Kakkerlakkenpartij wil dat de minister van Onderwijs opstapt, maar dat is nog niet gebeurd.

Pas gisteren kwam de premier van India, Narendra Modi, met een eerste directe reactie op de demonstraties. "Niets is belangrijker dan het welzijn en de toekomst van onze jongeren!", schreef hij op X. "We hebben besloten om spoedrechtbanken in te stellen om ervoor te zorgen dat degenen die betrokken zijn bij het uitlekken van examenvragen snel en streng worden gestraft."

Veel demonstranten vinden de reactie van Modi onvoldoende, en zeggen dat ze doorgaan met demonstreren.