Ambassadeur blikt terug op oorlogstijd in Oekraïne: 'Laatste nacht werd alles vernietigd'

Op 15 juli werd de verhuisboedel van ambassadeur Dorhout ingepakt en in dozen naar een loods in Kyiv gebracht. Na een laatste nacht in de Oekraïense hoofdstad zou hij richting Nederland reizen.

"Om 00.48 hoorde ik een hele luide explosie. Ik weet nog precies hoe laat het was, omdat ik op mijn telefoon naar de tijd keek", blikt Dorhout terug. "De laatste tijd schiet Rusland veel ballistische raketten af op Oekraïne, dus op zich was de explosie niet abnormaal. Ik dacht: ik hoop dat er geen slachtoffers zijn, en heb me omgedraaid om door te slapen."

De Oekraïense luchtmacht meldde dat Rusland die nacht acht ballistische raketten had afgevuurd, waarvan er vijf doel troffen. "De dag daarna reed ik weg uit Kyiv, richting de stad Lviv. Toen ik daar aankwam, werd ik gebeld door het ministerie met de mededeling: ga even zitten, want er is een raket op je verhuisboedel ingeslagen."

"Het waren 38 verhuisdozen en nog een aantal losse voorwerpen, zoals een mountainbike", vertelt Dorhout. "Negentig procent van mijn kleren is in rook opgegaan. Ook de boeken die ik had meegenomen zijn verbrand."

"Het grootste gedeelte kun je gewoon weer aanschaffen, maar er zaten ook wel persoonlijke dingen tussen. Dat voelt een beetje als fantoompijn. Soms ben je op zoek naar iets, en dan besef je dat het er niet meer is."

Momenteel is Dorhout in Nederland, waar hij tijd krijgt om bij te komen. "Daar stonden nog veel van mijn spullen, die heb ik gelukkig nog. Maar alles wat ik heb meegenomen naar Oekraïne is weg."

Wat hem is overkomen, is 'natuurlijk vervelend', zegt Dorhout. "Maar er zijn veel mensen in Oekraïne en wereldwijd die veel harder door het lot zijn geraakt."

"Mijn verhuisboedel was natuurlijk niet het doelwit, daar zijn Russische raketten te schaars en te duur voor. We zullen er nooit achterkomen wat precies het doel was, maar mijn conclusie is dat er waarschijnlijk in hetzelfde gebouw ook iets anders heeft gezeten dat voor de Russen wel de moeite waard was om op te schieten."

Dorhout vertelt dat hij de afgelopen twee jaar een 'enorme band heeft gekregen met het land en de mensen', maar ook dat het een zware plek was om te werken. Vanwege de oorlog mochten bijvoorbeeld geen familieleden op bezoek komen.

"En wat ik ook niet zal missen, is het voortdurende reizen. Er wordt niet gevlogen op Oekraïne, dus als je terug naar Nederland gaat, moet je eerst met een bus naar Polen."

Vanwege de constante dreiging van Russische drone- en raketaanvallen sliep Dorhout twee jaar lang in de kelder van de ambassadeursresidentie.

"Dat was mijn vaste slaapplek, want dan hoef je niet 's nachts steeds op en neer naar de schuilkelder. Je kan er beter meteen gaan liggen. Dus het is heerlijk om nu weer in een normale slaapkamer te liggen."

"Maar ik heb me vooral zorgen gemaakt om onze Oekraïense collega's, die soms aan de buitenkant van de stad wonen. In flats waar je niet in de kelder kunt slapen, waar mensen op de zestiende verdieping wonen en tijdens aanvallen niet steeds naar beneden kunnen sjouwen."

Ondanks de constante oorlogsdreiging blijft de Nederlandse ambassade in Kyiv open. Er werken ongeveer 30 uitgezonden diplomaten en militairen.

"Ik ben trots dat Nederland nog steeds in de top-5 van grootste steunpilaren van Oekraïne staat", zegt Dorhout over het werk van de Nederlandse overheid in Oekraïne. "Als ambassade spelen we daar een rol in, door beleid uit te voeren. Ik heb veel tijd besteed aan het onderhouden van goede banden met onze Oekraïense gesprekspartners, bijvoorbeeld met ministers en onderministers."

Een van de onderwerpen waar de ambassade mee te maken heeft, is het toetredingsproces van Oekraïne tot de Europese Unie. Dat is 'superbelangrijk voor Oekraïne', zegt Dorhout. "En ook voor Europa, want Oekraïne heeft ons een hoop te bieden."

"Als je alleen maar kijkt naar het leger, de defensie-industrie, maar ook naar grondstoffen zoals aardmetalen. Ze hebben ook een ouderwetse maakindustrie. Dus Oekraïne brengt veel met zich mee."

"Maar er wordt ook wel gezegd: Europa moet klaar zijn voor Oekraïne, en Oekraïne moet klaar zijn voor Europa. Dat kan alleen als het land voldoet aan alle criteria. Er zijn namelijk ook problemen. Oekraïne worstelt bijvoorbeeld met corruptie. Maar het feit dat er nu in Oekraïne veel over wordt gesproken, is wat mij betreft een goed signaal. Het betekent dat er iets aan gebeurt, dat mensen realiseren welke uitdaging daar nog ligt."

Dorhout zal vooral de mensen missen, zegt hij. "Ik vind ze aardig en gastvrij, ze helpen elkaar graag en houden hun straatje schoon. En het is bewonderenswaardig hoe ze schakelen tussen twee volledig verschillende werelden. Enerzijds heb je de oorlog en luchtaanvallen, en daarna gaat het gewone leven ook door."

"Als er geen luchtaanvallen zijn, dan is Kyiv gewoon een hartstikke leuke stad. Dat is wat mensen in Nederland niet altijd meekrijgen. Op heel veel momenten is Oekraïne een prachtig land met leuke inwoners."

"Natuurlijk zit er ook veel pijn, als je door het land rijdt en je komt langs kerkhoven waar je verse graven ziet. Dan word je weer herinnerd aan het leed en de prijs die Oekraïne betaalt voor de Russische agressie."

Volgende maand reist Dorhout naar zijn volgende standplaats: hij wordt ambassadeur in Ankara, Turkije.

Mensen die dichter bij het front in Oekraïne wonen, hebben te maken met heftigere dreigingen. Russische soldaten jagen met kleine drones op onschuldige burgers. In de stad Cherson werd deze week een groenteboer aangevallen door een kleine Russische drone. Hij overleefde het ternauwernood, zoals je in de onderstaande video ziet.