Spanje bereidt zich voor op nieuwe stormloop in Ceuta: 'Ze hebben nul kans'

Ceuta zet zich schrap vanavond. Terwijl online de berichten worden rondgepompt waarin wordt opgeroepen tot een nieuwe massale stormloop op 15 augustus, een katholieke feestdag in heel Spanje, zijn alle verloven voor militairen in Ceuta tot nader order ingetrokken. 

"De verwachting is dat het vanavond gaat beginnen", zegt Spanje-correspondent Richard Hogenkamp. "Er gaat een oproep rond op sociale media om de grens massaal over te steken. Dat zou moeten beginnen in de nacht van vrijdag op zaterdag, eigenlijk al zodra het donker wordt. Dat is zo rond een uur of half tien."

'Ze zijn veel alerter'

Er is volgens hem wel een verschil met twee weken geleden, toen ruim 60.000 mensen in korte tijd de Marokkaanse grens overstaken naar Ceuta, en circa 100 mensen zijn omgekomen. 

"Ze zijn veel alerter op wat er allemaal rondgaat op sociale media en of ze bewegingen richting de grens zien. Gezien het sturen van extra agenten zijn daar wel signalen van", zegt Hogenkamp.

Vooral jonge migranten probeerden eind juli wanhopig de EU binnen te komen:

Want Spanje heeft honderden extra agenten en ook ruim 700 agenten van de militaire politiedienst Guardia Civil naar Ceuta gestuurd. Ook is er een speciale 'preventie- en reactie-eenheid' opgetuigd, net als een 45-koppige brigade van de immigratiedienst die terugkeerprocedures naar Marokko moet versnellen. 

"Niemand die illegaal Ceuta probeert binnen te komen, zal in Ceuta blijven. Niemand zal naar het schiereiland gaan en niemand zal een legale verblijfsstatus krijgen", waarschuwde binnenlandminister Fernando Grande-Marlaska gisteren alvast luid en duidelijk.

'Als je in zee springt, zul je waarschijnlijk sterven'

Ook de Guardia Civil doet een duit in het zakje. "Laat je niet misleiden. Alles wat ze je beloven is een leugen", schrijven zij in een bericht op Instagram. "Als je in zee springt, zul je waarschijnlijk sterven. Als je erin slaagt over te steken, ben je illegaal het land binnen en word je teruggestuurd naar de grens."

Volgens migratiedeskundige Marlou Schrover zijn het geen loze dreigementen. "Ze hebben nul kans. Deze mensen hebben geen rechtmatige vluchtelingenstatus en maken ook geen aanspraak om als arbeidsmigrant in Spanje te verblijven. Marokko is een veilig land. Het is een vrij nutteloze exercitie." 

Wel wijst ze erop dat er ook Afrikaanse migranten tussen zitten, onder wie Gambianen. "Dat is een ander verhaal. Zij kunnen wel de vluchtelingenstatus aanvragen. De rest zijn economische migranten." 

Greep Marokko bewust niet in?

Volgens Schrover gaat dit ten koste van mensen die wel recht hebben op asiel. Ze hekelt bovendien het feit dat de groep van overwegend jonge mannen actief wordt verleid om de gevaarlijke oversteek te maken. Want er wordt hardop getwijfeld aan de rol van de Marokkaanse regering, die bewust te weinig zou hebben gedaan aan de massale oversteek. Dit om nog eens te laten zien hoe afhankelijk de EU is van landen die aan de Europese buitengrens liggen als het gaat om migratie.

Schrover: "Migranten worden als instrument gebruikt. Dit hebben we eerder gezien bij Belarus, dat bewust migranten met valse beloftes naar de EU lokt. Maar ook Turkije en Libië hebben ermee gedreigd. Terwijl het ook in Ceuta zelf eerder is gebeurd. Migranten worden gebruikt als wapen."

Hoge werkloosheid

Hoewel de Marokkaanse economie de afgelopen jaren groeide, en de armoede afnam, profiteert zeker niet iedereen daarvan. Met name op het platteland in achterblijvende regio's is sprake van een hoge werkloosheid en gebrek aan perspectief. 

Die werkloosheid is structureel en piekt onder jongeren van 15 tot 24 jaar oud zelfs op ruim 37 procent. Een serieuze bedreiging voor de economie, concludeerde de Wereldbank vorige maand in haar meest recente rapport over Marokko.

"Veel mensen die de oversteek wagen hebben het gevoel dat ze niets te verliezen hebben", zegt correspondent Hogenkamp."Ze komen met name uit de dorpen in woestijngebied, waar het leven kansloos voelt voor velen van hen. Diegenen die ik sprak zeiden: als ik word teruggestuurd, dan heb ik tenminste een paar maanden in de opvang gezeten met voldoende eten en drinken."