Noord-Korea breidt nucleaire capaciteit verder uit, 'vooral bedoeld als afschrikmiddel'
Dat meldt het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) in een nieuw rapport. Volgens de nucleaire waakhond wijzen de ontwikkelingen op een verdere uitbreiding van de Noord-Koreaanse nucleaire infrastructuur op meerdere locaties.
Volgens Sico van der Meer, onderzoeker op het gebied van kernwapens bij Instituut Clingendael, is het uitbreiden van het kernprogramma vooral bedoeld om een aanval op het land te ontmoedigen. "Het betekent niet dat Noord-Korea die kernwapens ook daadwerkelijk wil gebruiken. Ze zijn in de eerste plaats bedoeld als afschrikmiddel."
Angst voor verrassingsaanval
De spanningen tussen Noord-Korea en de Verenigde Staten spelen daarbij een belangrijke rol. Pyongyang beschouwt de Amerikaanse militaire aanwezigheid in de regio en de samenwerking tussen Washington en Zuid-Korea als een directe bedreiging. Van der Meer wijst erop dat Noord-Korea vooral wil voorkomen dat zijn volledige nucleaire arsenaal in één verrassingsaanval wordt uitgeschakeld.
Kim Jong-un herkozen tot secretaris-generaal van enige partij Noord-Korea
"Noord-Korea is bang voor een verrassingsaanval van de Verenigde Staten", zegt hij. "Daarom willen ze meer kernwapens hebben en die over verschillende locaties in het land verspreiden. Zo wordt het moeilijker om ze allemaal in één keer te vernietigen."
"Zolang een deel van het arsenaal overeind blijft, kan Noord-Korea blijven dreigen met een tegenaanval. Als je ervoor zorgt dat je altijd een aantal kernwapens overhoudt, behoud je je afschrikmiddel", legt hij uit.
Satellietbeelden
Het IAEA heeft in Yongbyon een nieuw gebouw van twee verdiepingen geïdentificeerd als een tweede uraniumverrijkingsinstallatie op het complex. De conclusie is onder meer gebaseerd op foto's van een bezoek van Kim Jong-un aan de locatie in juni. Die beelden zijn vergeleken met satellietbeelden die tijdens de bouw van het gebouw zijn gemaakt.
Op de foto's zijn volgens het IAEA gascentrifuges te zien op zowel de boven- als benedenverdieping. Met centrifuges kan uranium steeds verder worden verrijkt. Hoogverrijkt uranium kan vervolgens worden gebruikt voor de productie van kernwapens.
Zuid-Koreaanse president tegen Noord-Korea: 'Laten we oorlog officieel beëindigen'
Hoeveel kernwapens Noord-Korea precies heeft, is niet bekend. Schattingen gaan uit van ongeveer 60. De nieuwe verrijkingscapaciteit kan het land volgens Van der Meer in staat stellen dat aantal verder omhoog te brengen. "Ik denk niet dat Noord-Korea op weg is naar een arsenaal van honderden kernwapens, maar het land beweegt wel in die richting."
Afschrikking opbouwen
Ook bij Kangson, net buiten de hoofdstad, ziet het IAEA aanwijzingen voor uitbreiding. Daar zou in januari zijn begonnen met activiteiten in een bijgebouw van een bestaande uraniumverrijkingsinstallatie. Dat gebouw werd in 2024 neergezet.
Het uitbreiden en spreiden van de nucleaire infrastructuur past volgens Van der Meer bij de manier waarop kernmachten hun afschrikking opbouwen. Niet alleen het aantal wapens is van belang, maar ook de zekerheid dat een deel ervan een eventuele aanval overleeft.
"Je hebt een bepaald minimumaantal kernwapens nodig om ervoor te zorgen dat je altijd een geloofwaardig afschrikmiddel houdt. Je wilt voorkomen dat al je wapens bij een verrassingsaanval verloren gaan."
Niet uniek
Noord-Korea is daarin niet uniek. Frankrijk heeft naar schatting ongeveer 370 kernwapens en het Verenigd Koninkrijk ongeveer 225. Israël heeft er naar schatting zo'n 90, India ongeveer 190 en Pakistan ongeveer 170. De Verenigde Staten en Rusland beschikken samen over meer dan 10.000 kernwapens. "De Verenigde Staten en Rusland hebben zulke grote arsenalen dat je daarmee de aarde meerdere keren zou kunnen vernietigen", zegt Van der Meer.
Bevolking in armoede
Opvallend is volgens Van der Meer dat Noord-Korea ondanks zijn economische problemen blijft investeren in zijn nucleaire programma. Het land kampt met zware internationale sancties en een groot deel van de bevolking leeft in armoede.
"Wat opvalt, is hoe Noord-Korea zo'n duur programma kan blijven betalen. Het land is arm en de bevolking leeft deels in armoede, terwijl het militaire programma enorm veel geld kost", zegt hij.
Noord-Korea beschikt al over kernwapens en heeft daar meerdere tests mee uitgevoerd. Dat is in strijd met internationale afspraken. Het land spreekt daar zelf ook openlijk over. Vorig jaar vierde het land tachtig jaar Kim-dynastie met militaire parades. Een nucleaire raket werd daarbij voor het oog van de wereld getoond:
