Lang niet iedereen kan biedlogboek inzien: 'Huizenkopers tegen elkaar uitgespeeld'
Enkele jaren geleden werd het logboek geïntroduceerd als middel om de verkoop van een huis transparanter te maken. Maar in onderzoek van de Vereniging Eigen Huis (VEH) geven mensen die vorig jaar een bod hebben uitgebracht aan dat zij achteraf geen inzage kregen in het biedlogboek.
In het biedlogboek staat precies omschreven welke biedingen er zijn binnen gekomen bij de verkopers van een woning. Niet alleen de prijs, maar ook de ontbindende voorwaarden en het tijdstip van het bod worden hierin genoteerd.
Logboek eisen
Voor kopers betekent dit dat zij achteraf kunnen zien hoeveel er is geboden en hoe hun bod zich verhoudt tot de andere biedingen. Het dwingt vooral de verkopende partij om eerlijk te zijn tijdens het biedingsproces, het wordt hierdoor lastiger om potentiële kopers tegen elkaar uit te spelen.
Sinds enkele jaren eist de NVM, de belangrijkste brancheorganisatie van makelaars, van alle aangesloten leden dat zij gebruik maken van het biedlogboek. Ook Vastgoed Nederland, een kleinere brancheorganisatie, hanteert deze regel.
Dat zou in de praktijk moeten gaan om duizenden transacties per maand. Volgens de VEH ontving krap een derde (32 procent) van de mensen die een bod uitbrachten na afloop het logboek.
Sjoemelende makelaars nog steeds hardnekkig probleem, meldpunt heropend
Bovendien moest 41 procent van deze groep er zelf actief om vragen. Dat ondermijnt volgens VEH het doel van het logboek: inzicht bieden in het biedproces en het vertrouwen herstellen na jarenlange klachten over oneerlijke praktijken.
Reactie NVM
In een reactie laat de NVM weten dat het biedlogboek sinds februari automatisch beschikbaar komt voor iedereen die een bod uit heeft gebracht een woning. Het beeld dat makelaars niet zouden willen meewerken aan het biedlogboek herkent de NVM dan ook niet.
"Wij houden ons aan de afspraken en staan achter het gebruik van het biedlogboek door alle bij ons aangesloten kantoren", aldus een zegsman.
Wat de onvrede kan verklaren, is dat het biedlogboek pas wordt opgestuurd als de verkoop van een woning onherroepelijk is. Dat is vaak pas weken of maanden nadat de biedingsperiode is gesloten. De verwachting dat de inzage in de andere biedingen meteen volgt hebben mensen die geboden hebben op een huis vaak wel, denkt de NVM.
Ook is zo'n 10 procent van de makelaars in Nederland niet aangesloten bij een brancheorganisatie, deze makelaars voelen zich mogelijk vrij om geen biedlogboek te gebruiken.
Veel klachten
Toch is bij het meldpunt van VEH een breed scala aan klachten binnengekomen. Volgens de organisatie krijgen sommige kopers het logboek helemaal niet, of krijgen zij van de makelaar te horen dat er geen gebruik van wordt gemaakt.
Daarnaast melden woningzoekers dat logboeken soms onvolledig of onjuist zijn. Zo ontbreken biedingen die telefonisch of per mail zijn gedaan, ontbreken ontbindende voorwaarden of klopt de volgorde van biedingen niet. VEH ziet verder dat biedingen soms pas na de officiële deadline worden ingevoerd, bijvoorbeeld handmatig door de makelaar.
Huizenprijzen flink gedaald, oorlog Iran knaagt aan vertrouwen in de woningmarkt
Een ander terugkerend probleem is dat kopers het logboek pas ontvangen na herhaald aandringen, soms pas na dreiging met een klacht. In enkele gevallen melden gebruikers dat toegang tot het logboek via biedplatforms verdwijnt voordat zij het kunnen inzien.
Transparantie
Volgens VEH toont dit aan dat de transparantie van het biedproces nog te veel afhangt van de werkwijze van individuele makelaars. "Zolang het niet uniform en consequent wordt toegepast, schieten consumenten er te weinig mee op", zegt VEH-directeur Cindy Kremer.
De makelaars en de VEH liggen al langer met elkaar in de clinch over het biedproces. Vooral de methode 'open inschrijving', waarbij de verkoper en de verkopende makelaar al tijdens het verkoopproces informatie krijgen over de binnengekomen biedingen, kan op veel kritiek rekenen.
Hierdoor zouden makelaars elkaar op de hoogte kunnen houden waardoor sommige geïnteresseerden een informatievoorsprong hebben. Daarom pleit de VEH voor wettelijke regels. Er moet één uniforme standaard komen voor het biedproces en het gebruik van het logboek, inclusief actief toezicht.
De oorlog in het Midden-Oosten treft ook Nederlandse huizenbezitters, ziet RTL Z-beurscommentator Hans de Geus:
