Technologie moet werk verlichten, maar zorgt óók voor extra druk
Dat blijkt uit onderzoek van TNO. Het instituut keek daarbij naar de toekomst van werk, en vroeg werknemers en werkgevers in hoeverre zij verwachten dat het werk in de komende jaren verandert.
Het overgrote deel van de werkgevers (90 procent) zegt zich daarmee bezig te houden. Ongeveer een derde daarvan denkt dat de mentale druk op de werkvloer in die tijd toeneemt.
Overheid waarschuwt: Nederlandse banen op de tocht door AI
Van de werknemers rekent iets minder dan een derde op een verandering van het werk in de komende jaren. Een derde daarvan verwacht dat de mentale belasting op werk in die periode toeneemt.
TNO-onderzoeker Wouter van der Torre heeft verschillende verklaringen, die te maken hebben met technologie. Bijna de helft (46 procent) van de werkgevers die erop rekent dat het werk in de komende jaren verandert, denkt dat de invloed van technologie daarbij een rol speelt. Onder werknemers die uitgaan van een verandering is dat 75 procent.
Moeilijk werk
Allereerst denken werkgevers dat door automatisering vooral moeilijke taken op het werk overblijven. Dat kan tot extra cognitieve belasting leiden, legt Van der Torre uit. Omdat het kan leiden tot een gebrek aan afwisseling tussen moeilijke en makkelijke taken.
Opvallend is dat 40 procent van de werknemers juist denkt dat het werk makkelijker wordt, aldus het onderzoek.
Maar tegelijkertijd vreest een deel van de werknemers dat ze stapsgewijs hun autonomie op de werkvloer verliezen. Uit het onderzoek blijkt dat iets meer dan 40 procent van werknemers die veranderingen voorspelt, denkt dat toezicht zal toenemen. "Als er meer toezicht is, ervaar je minder autonomie en dat heeft gevolgen voor de mentale belasting", legt Van der Torre uit.
Hij kent een voorbeeld van een bedrijf in de groenvoorziening dat werknemers een app biedt waarmee zij hun eigen werk kunnen checken. Ze kunnen een foto maken van wat ze hebben gesnoeid en de app controleert met AI of het goed is gegaan.
Gevolgd door je manager
Maar met die app kan de manager ook zijn personeel de hele dag volgen en vervolgens vragen stellen als de medewerkers bijvoorbeeld tijdens werktijd langs de supermarkt zijn geweest. "Het geeft de medewerkers het gevoel dat ze in de gaten worden gehouden, dat ze gemonitord worden", zegt Van der Torre.
Om werknemers mentaal te ontlasten, is het volgens hem belangrijk dat zij zich vrij voelen om eigen keuzes te maken, zoals wanneer iets te doen of in welke volgorde.
Ontslagrondes door AI, werknemers maken zich grote zorgen
Tot slot leidt de algehele onzekerheid rondom AI tot meer mentale druk op de werkvloer, denkt Van der Torre. Denk aan zorgen over de veranderingen die de technologie met zich meebrengt, zoals het verdwijnen van banen.
"Veel bedrijven willen wel iets met AI, maar weten nog niet precies wat. En dat leidt tot onzekerheid", zegt de TNO-onderzoeker.
Werknemers maken zich zorgen, AI neemt banen in. Je ziet het in deze video.
