Buitenlandse truckers nog wekenlang ongestraft over Merwedebrug door gat in Europese regels

Wie de webcam van Rijkwaterstaat op de Merwedebrug bij Gorinchem bekijkt ziet het meteen: het vrachtwagenverbod op de kwetsbare brug bestaat slechts op papier. Zo’n twee weken na het instellen van een rijverbod voor vrachtwagens en touringcars, vanwege de scheurtjes in het staal van de brug, rijdt de ene na de ander er nog overheen.

Gat in Europese regels

Door een gat in Europese regels kunnen de buitenlandse chauffeurs pas volgend jaar juli op basis van camerabeelden bekeurd worden. En toeval of niet: dat is goed terug te zien in cijfers van Rijkswaterstaat en het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). Het aantal bekeuringen van laatstgenoemde instantie ligt mijlenver af van het aantal vrachtwagens dat nog over de brug reed.

Dat waren er tot en met woensdag zo'n 8100 meldt RWS. Uit steekproeven van RTL Z blijkt dat daar gisteren en vandaag nog zeker 2400 bij zijn gekomen. Het CJIB op haar beurt verstuurde tot en met maandag slechts 96 bekeuringen.

Het grote verschil tussen de hoeveelheid vrachtwagens en het aantal bekeuringen wordt veroorzaakt doordat alleen voertuigen met een Nederlands kenteken beboet kunnen worden met de camera's die er sinds een week hangen. 

Voor overtredingen die slechts zijn vastgelegd met een camera moet het CJIB het adres van de eigenaar van het voertuig opvragen bij de Rijksdienst voor wegverkeer (RDW). In Nederland is dat vanzelfsprekend geen probleem, maar voor een buitenlands kenteken is dat ingewikkelder.

Ene overtreding wel, andere niet

Hier is een Europese afspraak voor, Cross Border Enforcement (CBE) genaamd. Die houdt in dat, bij een bepaald type overtreding, het land waar de overtreder vandaan komt, zijn adresgegevens moet delen met het land dat de boete wil uitdelen.

Deze wet geldt voor acht soorten overtredingen waaronder te snel rijden of het niet dragen van een gordel, legt een woordvoerder van het CJIB uit. Met ingang van volgend jaar komen hier nog tien andere overtredingen bij. "Tegen de rijrichting in, een overbeladen voertuig of het niet naleven van regels inzake een toegangsbeperking", geeft de woordvoerder als voorbeelden.

Dat laatste voorbeeld is waar het op de Merwedebrug om draait. En dat betekent dat de chauffeurs met een buitenlands kenteken zich nog niets hoeven aan te trekken van de camera's waarmee het rijverbod op de Merwedebrug nu wordt gehandhaafd. De uitbreiding van de eerder genoemde CBE wordt pas 1 juli volgend jaar in Nederland van kracht.

Tot groot ongenoegen van Nederlandse transporteurs. "Heel zuur", reageert ondernemer Leonard van den Heuvel. Zijn vrachtwagens moeten kilometers omrijden vanwege het rijverbod, terwijl buitenlandse collega's ongestraft over de brug rijden.

We spraken eerder met ondernemer Leonard van den Heuvel, die helemaal niet blij is met het rijverbod: 

"Lastig uit te leggen", beaamt een woordvoerder van Transport en Logistiek Nederland (TLN). "Als een verkeersmaatregel wordt ingesteld, moet die in principe voor iedereen handhaafbaar zijn", meldt de brancheorganisatie in een statement. "Wij vinden het kwalijk dat er nog steeds vrachtverkeer over de Merwedebrug gaat."

"De brug is ook niet voor niets afgesloten", vertelt Hans Ramler, professor civiele techniek aan de TU Delft. "Er zitten nu scheurtjes in en het probleem kan groter worden." Direct instortingsgevaar is er niet, benadrukt hij. Wel is er het gevaar dat de brug op een gegeven moment helemaal afgesloten moet worden voor verkeer. "En het duurt nog vijf jaar voordat er een nieuwe ligt."

'Iedere vrachtwagen één te veel' 

Ook bij Rijkswaterstaat zijn ze helemaal niet blij met alle vrachtwagens die nog over de brug rijden. "Iedere vrachtwagen is er een te veel, het verbod is er niet voor niets", zegt een woordvoerder. De instantie beraadt zich in samenspraak met politie en het Openbaar Ministerie op verdere maatregelen om ervoor te zorgen dat er uiteindelijk géén vrachtwagens meer over de brug gaan.

Hoe en wanneer dit bereikt gaat worden, daar wil de woordvoerder verder niets over kwijt.

Los van de mogelijke schade doordat er nog steeds vrachtwagens over de brug rijden, loopt de staat ook inkomsten mis. Op het overtreden van het verbod staat een boete van 500 euro. Als ook de buitenlandse vrachtwagens een bekeuring zouden krijgen, is dat per week goed voor ruim 5 miljoen euro.

Dat blijkt uit een berekening van RTL Z. Daarvoor is in de afgelopen dagen in totaal twee uur geturfd, op verschillende tijdstippen verdeeld over de dag. 

Vijf miljoen per week

Zelfs met een conservatieve schatting komen we tot zo'n 150 vrachtwagens per uur. Geëxtrapoleerd naar een achturige werkdag kom je dan tot 1.200 vrachtwagens per dag gisteren en vandaag (2.400 in totaal). Dat opgeteld bij de ruim 8.100 die Rijkswaterstaat in de periode zaterdag tot en met woensdag telde, kom je op ruim 10.500 vrachtwagens en touringcars, goed voor 5,25 miljoen euro.

Tot nu toe heeft RWS 567 processen-verbaal naar het CJIB gestuurd. Als we ervan uitgaan dat die allemaal tot een boete zullen leiden, levert dat 283.000 euro aan boetes op. Toch 4,9 miljoen minder dan wanneer alle chauffeurs zouden zijn bekeurd. Een potentiële financiële miskleun van dik 20 miljoen als de situatie in augustus onveranderd blijft.

Vanaf 1 september wordt het vangnet namelijk een stuk strakker. Vanaf die datum kunnen - met terugwerkende kracht - wel boetes verstuurd worden naar de eigenaren van Duitse, Belgische en Luxemburgse vrachtwagens of touringcars. Een apart verdrag met die landen maakt dit mogelijk.

Vrachtwagens uit overige Europese landen ontspringen tot 1 juli nog wel de dans. Al kunnen zij natuurlijk altijd staande gehouden worden door de politie of een weginspecteur van Rijkswaterstaat.