Concurrent Disneyland Parijs wordt betaald van Saoedisch geld, waarom?

"Jullie kennen mijn passie voor manga. En jullie kennen ook mijn vastberadenheid om investeringen naar Frankrijk te halen die banen creëren en de meest ambitieuze projecten mogelijk maken", is de uitleg van de Franse president Emmanuel Macron op X voor de overeenkomst. 

Hij plaatste dit bericht gisteravond na een bezoek van Mohammed bin Salman, de controversiële kroonprins van Saoedi-Arabië en de facto leider van het koninkrijk. Zijn passie voor manga zou Macron delen met Bin Salman. Bij een bezoek van Macron aan Bin Salman in 2024 zouden beide heren achter de gedeelde passie zijn gekomen. 

Choose France 

Maar het draait natuurlijk niet alleen om manga. Macron refereert in zijn bericht ook aan 'Choose France'. Een initiatief dat in 2018 onder leiding van hem is gelanceerd en buitenlands geld naar Frankrijk moet halen. 

Frankrijk wordt neergezet als een aantrekkelijk land om in te investeren. Het land koketteert onder meer met groene stroom, een hoogopgeleide beroepsbevolking, geavanceerde infrastructuur (digitaal en logistiek) en 'strategische toegang' tot de Europese markt. Er worden daarbij ook bijeenkomsten georganiseerd waarbij onder meer bedrijven rechtstreeks in contact kunnen komen met de Franse overheid.

Aan de andere kant zoekt Frankrijk natuurlijk naar geld om het land draaiende te houden en toekomstbestendig te maken. Volgens de Franse overheid zijn AI, ruimtevaart, defensie, zorg, kritieke grondstoffen, energie, logistiek en de financiële wereld cruciaal voor het land. 

De pretparken zijn economisch van waarde, schrijft Macron. Hij heeft het over 22.000 banen die worden gecreëerd in Cergy-Pontoise, een voorstad van Parijs. "Sinds Disneyland Parijs hebben we niets van deze omvang meer gezien", verwijst hij naar het andere grote attractiepark in (de buurt van) de Franse hoofdstad.

Vision 2030 

Saoedi-Arabië doet het natuurlijk ook niet voor niets. Het land wil, net zoals golfstaten als Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten, graag minder afhankelijk worden van olie-inkomsten. Hiervoor is de 'Vision 2030'-agenda in het leven geroepen. Saoedi-Arabië investeert daarom niet alleen in de energiesector en in technologie, maar in talloze andere zaken.

Vrijetijdsbesteding is ook een belangrijk onderdeel op de agenda. Het land wil bijvoorbeeld toerisme op gang brengen en steekt verder geld in games, films, cultuur en sport. De recente megatransfers van Oranje-internationals Crysencio Summerville (65 miljoen euro) en Tijjani Reijnders (61 miljoen) naar de Saoedische voetbalcompetitie belichamen de ambities voor de landelijke voetbalcompetitie. 

Investeringen in pretparken horen er ook bij. Zo zijn er al meerdere attractieparken in eigen land, zoals Six Flags Qiddiya City. Hier staat Falcons Flight: de grootste, snelste en langste achtbaan van de wereld. 

De eigenaar van dat attractiepark, Qiddiya Investment Company, zit ook achter de geplande pretparken in Frankrijk. Qiddiya Investment Company is een entertainment- en investeringsgroep die in handen is van het Saoedische staatsinvesteringsfonds PIF.

Soft Power 

Met de parken krijgt Saoedi-Arabië wat te zeggen in Frankrijk, maar verbindt het land zijn naam ook aan iets dat over het algemeen positieve gevoelens oproept. Pretparken en manga zijn bij velen populair. Deze beïnvloeding door aantrekkelijke en positieve zaken, wordt ook wel 'soft power' genoemd.

Het leidt ook af van de 'hard power' die Saoedi-Arabië uitoefent. Het land neemt het niet zo nauw met mensenrechten. Zo krijgen vrouwen volgens mensenrechtenorganisatie Amnesty International er te maken met 'diepgewortelde discriminatie'. "Ze zijn wettelijk ondergeschikt aan de man, onder meer als het gaat om huwelijk, echtscheiding, zeggenschap over kinderen en erfenissen."

Bin Salman voerde wel hervormingen door sinds hij in 2017 de macht kreeg. Zo mogen vrouwen nu autorijden en zwakt hij de invloed van de fundamentalistische Islam af. Wel is er steeds sprake van repressie door de man die ook eigenaar is van het Château Louis XIV in Frankrijk, een woning die hij in 2015 voor 275 miljoen euro kocht.

Executies

Tegenspraak wordt bijvoorbeeld niet geduld. Zo werd de kritische journalist Jamal Khashoggi in 2018 om het leven gebracht in het Saoedische consulaat in Turkije. Volgens de CIA zat Bin Salman achter de moord.

Hier bleef het niet bij. Vorig jaar voerde het land een recordaantal executies uit. Volgens persbureau AFP zijn zeker 356 mensen geëxecuteerd. Hier zitten critici bij, maar vooral personen die waren veroordeeld voor drugsgerelateerde delicten.

Toch weerhoudt dit Macron er niet van om de banden met Saoedi-Arabië en Bin Salman warm te houden. Vanochtend werden na het bezoek van Bin Salman aan Frankrijk ook afspraken en samenwerkingsverbanden over onder meer defensie, economie, energie, technologie en geopolitieke conflicten gepresenteerd.

De deal rondom de pretparken springt voor het grote publiek echter het meest in het oog. De kritiek op het plan richt zich niet alleen op het feit dat de parken gefinancierd worden met Saoedisch geld, maar ook dat de Franse regering te weinig heeft overlegd met bewoners in de regio waar de parken moeten komen, stellen meerdere lokale politici.

Opmerkelijk is dat op vrijwel dezelfde locatie al eerder een attractiepark met Saoedisch kapitaal werd gebouwd. Maar Mirapolis, geopend in 1987 en medegefinancierd door de Saoedische zakenman Ghaith Pharaon, was geen lang leven beschoren en sloot alweer in 1991. 

Waar het toen ging om privaat geld, gaat het nu dus om geld van de staat. Wat het thema van de andere twee parken wordt, is nog niet duidelijk. Wanneer de parken hun deuren openen evenmin.

Vorig jaar ging het mis in een pretpark in Saoedi-Arabië. Een attractie brak opeens doormidden, meerdere gewonden: