Venezuela uit oliekartel OPEC? Dat betekent dit voor de olieprijs en jou

1. Wil Venezuela echt uit de OPEC en waarom?

Volgens persbureau Bloomberg wel. De leden van de OPEC maken als sinds 1960 afspraken over de hoeveelheid olie die ze oppompen en daarmee bepalen ze in hoge mate de olieprijs. Want als er bij een bepaalde vraag minder olie wordt geproduceerd, dan zal de olieprijs stijgen en andersom.

Maar als je niet in de OPEC zit, dan ben je ook niet gebonden aan productie-afspraken, legt Lucia van Geuns, energie-expert van het Den Haag Centum voor Strategische Studies (HCSS) uit. Je kunt dan zoveel olie oppompen als je wilt, wat mogelijk tot hogere inkomsten leidt.

Tot voor kort speelde de Venezolaanse staatsoliemaatschappij PDVSA een hoofdrol in de oliewinning in het land. Maar sinds de ontvoering van president Maduro naar de VS, begin januari, geeft Venezuela ruim baan aan buitenlandse olieconcerns, met name ook aan Amerikaanse, aldus Van Geuns.

En die internationale olieconcerns willen gewoon niet gebonden zijn aan productiequota, ze willen zoveel mogelijk oppompen, zegt zij. Maar als je in de OPEC zit, dan kan dat dus niet. Die grote olieconcerns en de VS oefenen druk uit op Venezuela, denkt Van Geuns.

Daar komt bovenop dat Trump gisteren een oliedeal met Venezuela bekendmaakte, wat onder meer moet leiden tot een investering van 100 miljard dollar in de olieindustrie van het land. Venezuela is het land met de grootste oliereserves, meer nog dan Saoedi-Arabië.

2. Blijft er nog wel wat over van de OPEC?

Het loopt niet gesmeerd voor de OPEC. Als Venezuela uit de OPEC stapt, dan zou dat niet het eerste land zijn. Eerder vertrokken Ecuador, Indonesië, Angola, Qatar en dit voorjaar nog de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). Venezuela zou wel de eerste van de vijf oprichters zijn die de OPEC verlaat.

De OPEC is nu nog goed voor ongeveer 25 procent van de wereldwijde olieproductie. Dat is al aanzienlijk minder dan tijdens de oliecrises in de jaren zeventig, toen dat ruwweg de helft was. De laatste jaren doen andere landen, zoals Rusland, mee met productie-afspraken van de OPEC. Maar ook het marktaandeel van die zogenoemde OPEC+ daalt.

Als ook nog Venezuela zou opstappen, dan neemt het marktaandeel van de resterende OPEC-landen en de macht van de OPEC om de olieprijs te beïnvloeden uiteraard verder af, zegt Van Geuns. Een groter deel van de wereldwijde olieproductie valt dan namelijk niet meer onder productie-afspraken van de OPEC.

Venezuela behoort nu weliswaar niet tot de grootste olieproducenten, maar als buitenlandse olieconcerns fors gaan investeren, dan kan het land de productie de komende jaren wel flink opvoeren, zegt Van Geuns. Vorige regeringen verwaarloosden de olie-industrie, waardoor de productie de laatste jaren een stuk lager is dan voorheen.

3. Wat betekent een vertrek van Venezuela voor de olieprijs?

Een grotere productie betekent bij een gelijke vraag dat de olieprijs daalt. Dat zou slecht nieuws zijn voor de andere OPEC-leden, die dan minder inkomsten hebben.

Maar op de korte termijn zal de olieprijs niet veel veranderen, denkt Hans van Cleef, energie-expert bij onderzoeksbureau Eqolibrium. Want als er meer wordt geïnvesteerd in de Venezolaanse olieproductie, dan zal pas na een jaar of twee de productie kunnen toenemen.

Uitspraken van Trump en de situatie in het Midden-Oosten zullen dan volgens hem meer invloed hebben.

Maar als uiteindelijk de Venezolaanse olieproductie stijgt, dan zal de olieprijs kunnen dalen, aldus Van Cleef. Tot misschien wel 60 dollar per vat. Maar dan wel onder de voorwaarde dat schepen weer gewoon door de Straat van Hormuz kunnen varen. En daar ziet het nu nog niet naar uit.

De olieprijs zal sowieso meer gaan bewegen, denkt Van Cleef. Want als je een langere periode krijgt met hele lage prijzen, dan zullen oliemaatschappijen minder investeren in de olieproductie, omdat die investeringen door de lage olieprijs minder zullen opleveren. Maar na geruime tijd zal de olieprijs dan weer stijgen, omdat er dan te weinig is geïnvesteerd, verwacht Van Cleef.