Belgische marine zoekt alternatief voor Damen-fregatten
In 2018 besloten Nederland en België samen vier fregatten bij scheepsbouwer Damen te kopen, waarvan de eerste in 2025 zou worden opgeleverd. Maar het project werd geplaagd door vertragingen en kostenoverschrijdingen. Afgelopen juli kondigde de Belgische minister van Defensie al aan te overwegen om de stekker uit de opdracht te trekken.
Andere scheepsbouwers
Volgens de Vlaamse nieuwszender VRT heeft de Belgische overheid inmiddels een marktverkenning gedaan, om te kijken of andere scheepsbouwers de opdracht zouden kunnen overnemen. Dat wijst erop dat het de Belgen ernst is. "De vraag is niet zozeer of we het Nederlandse verhaal nog geloven. De vraag is vooral: hoe raken we beleefd van het miljardencontract af?", aldus een hoge regeringsbron.
Verschillende bronnen van VRT melden dat de Italiaanse werf Fincantieri de hoogste ogen gooit, met fregatten van type FREMM-EVO.
Damen dreigt ook Belgische fregattenorder te verliezen
Naast de Italianen zouden ook Franse en Spaanse werven nog in de race zijn. Turkse en Britse concurrenten scoorden laag. Voordelen van de Italiaanse leverancier zouden zijn dat zij relatief snel kunnen leveren, tegen acceptabele kosten. Nadeel is dat zij een standaardmodel aanbieden, waaraan weinig eigen wensen kunnen worden toegevoegd.
Klap voor Damen
De intrekking van de Belgische opdracht zou een tweede grote klap zijn voor scheepsbouwer Damen. In juni verloor het Nederlandse bedrijf al een miljardenorder voor de bouw van fregatten voor de Duitse marine.
Damen Shipyards is een familiebedrijf uit Gorinchem, dat uitgroeide tot de grootste scheepsbouwer van Nederland. Het concern boekte vorig jaar een nettowinst van 61 miljoen op een omzet van 3,2 miljard euro. Sinds de overname van marinewerf Koninklijke Maatschappij De Schelde in Vlissingen in 2000 bouwt Damen ook oorlogsschepen.
Meer consequenties
Wat de intrekking van de Belgische opdracht zou betekenen voor de marinetak van Damen, is onbekend. Een woordvoerder van het bedrijf zegt die vraag niet te kunnen beantwoorden, en verwijst door naar de overheid. "De gesprekken met België verlopen geheel via Defensie", zegt hij.
De woordvoerder van het ministerie van Defensie beantwoordt geen vragen van RTL Z, maar verwijst naar een brief die staatssecretaris Derk Boswijk van Defensie vorige week aan de Tweede Kamer stuurde. Daarin erkent de staatssecretaris dat de oplevering van het eerste fregat is vertraagd tot 2033, maar suggereert hij dat de samenwerking met de Belgen niet op knappen staat.
Belang samenwerking
Volgens de brief is in recente ambtelijke overleggen juist gesproken over de voortgang van het project en de huidige planning. "Daarbij is gesproken over het belang van onze maritieme samenwerking. Nederland blijft hierover de komende periode in contact met België en werkt gezamenlijk aan de verdere uitwerking van de vervolgstappen binnen het project."
De vraag welke consequenties het terugtrekken van de Belgen zou hebben voor de Nederlands-Belgische samenwerking, en of het zou leiden tot verdere kostenstijgingen voor de Nederlandse marine, wordt niet beantwoord. in het vierde kwartaal wordt de Tweede Kamer verder geïnformeerd over de voortgang.
Levensbelang
Dat de Nederlandse opdracht ook ter discussie staat, is onwaarschijnlijk. De Koninklijke Marine schrijft op zijn website dat de samenwerking met Damen 'van levensbelang is voor de strategische autonomie van Nederland'.
