Trump: klimaatverandering schaadt gezondheid niet (ondanks al het bewijs daarvoor)
Met het nieuwe besluit worden bijvoorbeeld CO2 en het sterke broeikasgas methaan niet langer beschouwd als gevaarlijk voor de gezondheid en het welzijn van mensen. Dat hiermee het klimaatbeleid van de regering-Trump in de VS sterk verder wordt afgezwakt, zal mogelijk leiden tot opnieuw meer rechtszaken, verwachten juristen in zowel de VS als daarbuiten.
"Inmiddels zijn er wereldwijd rechters, ook in de VS, die zeggen dat bescherming tegen klimaatverandering een grondrecht is, omdat het in strijd is met de mensenrechten", zegt klimaatjurist Laura Burgers van de Universiteit van Amsterdam.
Hooggerechtshof
Het nieuwe besluit is genomen door het milieuagentschap EPA (Environmental Protection Agency). De regering van president Trump wil hiermee proberen de klimaatregelgeving voor van alles terug te draaien, van auto's tot fabrieken.
VS trekken zich terug uit belangrijk klimaatverdrag en tientallen VN-organisaties
Ook de Amerikaanse milieuadvocaat Meghan Greenfield van Jenner & Block in Washington zegt dat er nu mogelijk 'een nieuw front' van rechtszaken opengaat. Een van de redenen die juristen zoals Greenfield aanvoeren is een uitspraak van het Hooggerechtshof uit 2011.
Dat bepaalde dat de regulering van de uitstoot van broeikasgassen moest worden overgelaten aan het milieuagentschap EPA, in plaats van aan rechtbanken. "Vooral nu de EPA uit deze ruimte voor regulering stapt, kan je je voorstellen dat anderen steeds harder willen pushen", zegt Greenfield.
Past in een patroon
De nieuwste aankondiging in de VS past in een patroon. De Amerikaanse president Trump heeft klimaatverandering regelmatig een verzinsel genoemd. De VS is sinds zijn aantreden uit het Klimaatakkoord van Parijs gestapt en allerlei belangrijke klimaatorganisaties. Zo kwam er ook een einde aan de Amerikaanse deelname aan het VN-klimaatpanel IPCC.
Geen land volgde Trump na klimaatexit: 'Mogelijk zelfs beter af zonder de VS'
Ook was al eerder duidelijk dat Trump juist fossiele brandstoffen als olie en gas ruim baan wil geven, terwijl de uitstoot van die sector de belangrijkste bijdrage levert aan de wereldwijde opwarming.
EPA-topman Lee Zeldin zei eerder dat het hierbij gaat om de grootste dereguleringsoperatie in de Amerikaanse geschiedenis. De operatie gaat volgens de Trump-regering 1,3 biljoen dollar opleveren, omdat bedrijven aan veel minder regels hoeven te voldoen.
Grootste aanval op klimaatbeleid
Aan de andere kant noemen klimaatexperts en milieugroepen het juist de grootste aanval in de Amerikaanse geschiedenis op de inspanningen om aan klimaatbeleid te doen. De VS zijn na China nog altijd het land met de grootste uitstoot van broeikasgassen wereldwijd. Critici wijzen er bijvoorbeeld op dat de kosten van klimaatrampen veel hoger zullen zijn, dan de besparing die de nieuwe regelgeving oplevert.
Het nieuwste besluit in de VS betekent een einde aan een vaststelling die dateert uit 2009, dat broeikasgassen als CO2 en methaan, die vrijkomen bij de verbranding van fossiele brandstoffen, de volksgezondheid en het welzijn van mensen in gevaar brengen. Dit besluit was sindsdien een belangrijke basis onder het Amerikaanse klimaatbeleid.
Van virussen tot kinderlongen: klimaatverandering grootste bedreiging voor gezondheid
De laatste jaren is er steeds meer extra wetenschappelijk bewijs geleverd dat de opwarming van de aarde tot gezondheidsproblemen leidt. De Wereldgezondheidsorganisatie WHO zegt al een paar jaar dat klimaatverandering zelfs de grootste bedreiging vormt voor de volksgezondheid.
Hitte en infectieziekten
Hittestress, nieuwe infectieziekten of longproblemen door de rook van bosbranden zijn voorbeelden van die schadelijkheid. Ook kan het impact hebben op een gezonde zwangerschap. Laat staan de impact die overstromingen of hevige stormen kunnen hebben.
Eerder onderzoek toonde aan dat wereldwijd ruim 3,5 miljard mensen in gebieden wonen die gevoelig zijn voor klimaatverandering. Experts verwachten dat na 2030 vooral hitte, malaria, diarree en ondervoeding kunnen leiden tot veel extra sterfgevallen.
Wat de gevolgen zijn van het Amerikaanse besluit om klimaatbeleid nu verder af te zwakken, is nog niet helemaal duidelijk. Maar, zegt jurist Laura Burgers: "Trump is er niet zomaar vanaf." Daarmee doelt ze op de wereldwijde rechtspraak over het klimaat.
"Daarmee heb ik het niet alleen over Nederland, maar ook over Frankrijk, Duitsland, Pakistan, India, eigenlijk overal wordt erkend dat het aanpakken van het klimaatprobleem een mensenrecht is. De vraag is alleen of de Trump-regering zich daar nog veel van aantrekt."
