Warme zeeën zorgen voor najaar vol noodweer

De Middellandse Zee is momenteel recordwarm, met gemiddeld ruim 28 graden. Augustus was de warmste maand voor het zeewater sinds het begin van de metingen in 1993.

"Eigenlijk zie je dat zo'n zee altijd als extra aanjager werkt", zegt meteoroloog Amara Onwuka van Buienradar. Water reageert over het algemeen heel traag. Zo is het water in het voorjaar, als het aan land warm is, nog heel koud. En in de herfst en winter, als het koud aanvoelt, is het zeewater nog warm. De zee werkt dan als een soort stoommachine.

Groot contrast

Zeker van september tot en met november is het contrast tussen de temperatuur in zee en aan land groot. "Niet alleen in de Middellandse Zee. Ook in Nederland zie je de effecten. De afgelopen dagen regende het ook vooral aan de kust veel", zegt Onwuka.

Die effecten zijn vooral in de herfst merkbaar. In de winter is het water afgekoeld, waardoor het contrast tussen de watertemperatuur en de luchttemperatuur niet meer zo groot is.

De grootste gevolgen zullen in het zuiden van Europa merkbaar zijn. In Spanje heb je bijvoorbeeld de 'gota fria', ofwel koude druppel. "Dat is het moment dat een bel met koude lucht boven het zeewater terechtkomt", legt Onwuka uit. "Dat blijft daar rondtollen. Dan krijg je van die onweerscomplexen die urenlang boven hetzelfde gebied kunnen hangen."

Er kan dan plaatselijk wel 200 millimeter in een dag uit de lucht komen vallen. Het risico op overstromingen is dan ook groot. "Maar het heeft wel een lokaal karakter. Op sommige plekken is het dan helemaal droog, terwijl het twintig kilometer verderop helemaal losgaat."

Noordzee

Ook de Noordzee, waar Nederland dan weer direct aan grenst, is enorm warm. In augustus was de zeetemperatuur 21,5 graden. Dat is de warmste zeetemperatuur sinds het begin van de metingen in de Noordzee in 1984. "Bij ons zorgt dat ook voor meer regen in de kustgebieden. Hoe warmer het zeewater, hoe pittiger het kan uitpakken."