Nederlanders in coma door vervalste Ozempic, artsen slaan alarm

Het is midden in de nacht als een 55-jarige man uit Deventer wakker schrikt. Hij baadt in het zweet, voelt zich beroerd en is misselijk. Hij stapt uit bed om naar de wc te gaan, maar dat haalt hij niet. Plotseling zakt hij in elkaar. 

Zijn vrouw hoort een harde klap. Ze snelt naar hem toe. Hij is bewusteloos en reageert nergens meer op. Direct belt ze 112. Een ambulance vervoert hem naar het ziekenhuis. Al in de ambulance prikt de verpleegkundige een druppel bloed uit zijn vinger om zijn bloedsuiker te meten. Zijn waarde blijkt extreem laag: 1,7. Zijn hersenen krijgen nauwelijks nog glucose, oftewel geen brandstof meer.

Lichaamstemperatuur 32,2 graden

Aangekomen op de spoedeisende hulp blijkt hoe ernstig de situatie is. Internist Manon Slob van het Deventer Ziekenhuis herinnert zich haar patiënt nog goed. "Zwetend, rillend en slecht aanspreekbaar, trof ik hem aan." Twee dingen zijn voor haar direct alarmerend. "Hij had een hele lage bloedsuiker en een hele lage temperatuur. Zijn lichaamstemperatuur was gedaald tot 32,2 graden." Ook zijn kaliumgehalte is gevaarlijk laag. Dat kan ernstige hartritmestoornissen veroorzaken.

In het ziekenhuis weten ze de man te stabiliseren en als hij weer aanspreekbaar is, wordt duidelijk wat eraan voorafging. De man met een BMI van 29 gebruikte al een half jaar Ozempic om kilo's kwijt te raken. In Ozempic zit normaal gesproken de werkzame stof semaglutide, die het hongergevoel onderdrukt. "Meteen dacht ik: heel gek verhaal dit, want van Ozempic krijg je helemaal geen laag bloedsuikergehalte", vertelt de internist. "Zo'n laag suikergehalte van 1,7, dat zie je bijna nooit. Toen dacht ik: zou er iets anders in hebben gezeten?"

Laboratoriumonderzoek bevestigt haar vermoeden. In de injectiepen blijkt geen semaglutide te zitten, maar insuline.

"Als je insuline inspuit zonder dat je het doorhebt, is het levensgevaarlijk", vervolgt internist Slob stellig. "Dat zijn vrouw 112 heeft gebeld, was zijn redding. Anders had hij het misschien helemaal niet overleefd."

Marktplaats

Eerst kreeg hij de afslankmedicatie op recept via een zelfstandige behandelkliniek. Hij zocht later zijn heil op het verkoopplatform Marktplaats, omdat dit goedkoper was. Maandenlang leek er niets aan de hand. Tot het misging, bij de laatste injectiepen. Daar bleek geen semaglutide, maar insuline in te zitten. En dat is levensgevaarlijk als je geen suikerziekte hebt.

Een maand later is het weer raak. De zoon van een 47-jarige vrouw treft zijn moeder midden in de nacht bewusteloos aan. Ook hij belt direct 112. Ook zij heeft een extreme lage suiker en is onderkoeld. Ook kan ze haar luchtweg niet goed meer vrijhouden. Artsen dienen direct glucose toe, warmen haar op met een warmtedeken en plaatsen een buisje in haar neus om haar ademweg open te houden.

Pas als ze weer bij bewustzijn komt, wordt duidelijk dat ook bij haar een vervalste Ozempic-spuit een rol speelt. Haar huisarts zag geen reden om het middel voor te schrijven, daarom was ze op zoek gegaan naar een alternatief. Via een kennis komt ze aan een illegale prikpen. Uiteindelijk ligt ze drie dagen in het ziekenhuis, omdat haar suikergehalte maar blijft dalen. Een maand na haar ontslag geeft ze aan nog veel last te hebben van concentratieproblemen.

Zelfs voor ervaren artsen blijkt een vervalste injectiepen nauwelijks van echt te onderscheiden. "Het ziet er echt heel betrouwbaar en echt uit", bevestigt internist Manon Slob van het Deventer Ziekenhuis terwijl ze met twee babyblauwe spuiten in de hand staat – eentje echt, eentje nep. "Je gaat ervan uit dat wat er op het etiket staat, erin zit. Maar dat hoeft dus helemaal niet", vult Suzanne Schol-Gelok van het Albert Schweitzer ziekenhuis aan.

Meer daarover zie je in deze video:

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) waarschuwt al langer voor het kopen van medicijnen via het illegale circuit. Uit onderzoek van RTL Nieuws bleek vorige week dat bijna één op de drie gebruikers afslankpennen buiten de eigen arts of apotheek om koopt. Online, via via of illegaal. 

Hoofdinspecteur Janet Helder reageerde in RTL Nieuws : "Het risico zit 'm erin dat je niet weet wat je krijgt: het kan vervuild zijn, er kan wat anders inzitten. Wat wij in meldingen hebben gezien, is dat mensen zo ziek werden dat ze zijn opgenomen in het ziekenhuis. Onze boodschap is: doe het niet."

Reactie fabrikant

Volgens de Deense fabrikant van Ozempic, het bedrijf Novo Nordisk, is het 'nooit veilig' om medicijnen via sociale media, Marktplaats of via via te kopen, zoals in deze gevallen is gebeurd. "Wij leveren als bedrijf medicijnen uitsluitend via erkende kanalen, zowel online als offline", zo verklaart Novo Nordisk. Marktplaats zegt actief op te treden tegen illegale handel in geneesmiddelen op het platform. Ook wijst het verkoopplatform erop dat verdachte advertenties gemeld kunnen worden. 

De artsen delen hun ervaringen in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG) om collega-artsen te waarschuwen voor vervalste afslankmedicatie. "Wie deze middelen in het illegale circuit koopt, loopt risico op een vervalsing. Dat kan gepaard gaan met grote gezondheidsrisico’s."