Ondanks spanningen zoeken Britten heil bij China

Waarom kiest Starmer er juist nu voor om naar China af te reizen?

De Britse premier Starmer heeft lang naar dit bezoek toegewerkt. Sinds zijn verkiezingsoverwinning heeft hij al als doel de banden met China aan te halen. Dat gebeurde dus ver voordat president Trump opschudding veroorzaakte door te zeggen dat hij bezit wilde leggen op Groenland.

Misschien herinner je je nog dat de Chinese president Xi Jinping werd uitgenodigd voor een Brits staatsbezoek en samen met oud-premier David Cameron een pint dronk in een Britse pub. Die relatie tussen het Verenigd Koninkrijk en China is in de afgelopen jaren flink bekoeld vanwege spanningen over mensenrechten, cyberaanvallen en spionage. 

Maar premier Starmer wil daar verandering in brengen. "Je kunt 's werelds op één na grootste economie niet links laten liggen", zei hij nog voor vertrek. Ook al geeft hij toe dat China risico's vormt voor de nationale veiligheid, benadrukt hij tegelijk dat nauwere economische samenwerking van groot belang is voor de Britse economie.

Toch komt dit bezoek wel op een politiek gevoelig moment?

Zeker. In de afgelopen weken dreigde de Amerikaanse president zijn bondgenoten, waaronder het Verenigd Koninkrijk, te straffen met importheffingen als ze zich zouden verzetten tegen zijn wens om Groenland in te nemen. Ook dreigde president Trump Canada met heffingen van honderd procent, nadat dat land een handelsakkoord met China sloot. 

Starmer wil daarom koste wat het kost voorkomen dat zijn China-reis wordt gezien als een breuk met de Verenigde Staten. Amerika blijft volgens hem de belangrijkste bondgenoot, maar dat betekent niet dat Groot-Brittannië geen relatie met China kan onderhouden. 

Een handelsakkoord wordt dan ook niet verwacht; het bezoek zal vooral draaien om kleinere deals en samenwerkingsafspraken.

Wat wil premier Starmer concreet bereiken?

De groei van de Britse economie staat met stip bovenaan tijdens het driedaagse bezoek. Starmer wil met Chinese investeringen zijn belofte waarmaken de Britse levensstandaard te verbeteren. Hij reist dan ook met een grote handelsdelegatie. Tientallen topbestuurders van bedrijven zoals Britse banken, autofabrikant Jaguar Land Rover en farmaceut AstraZeneca gaan mee.

Naast investeringen wordt er gesproken over erkenning van diploma's en de versoepeling van visaregels voor Britten. Ook wil Londen dat Beijing de importheffingen op Schotse whisky verlaagt.

Kleven er ook risico's aan nauwere banden met China?

Critici waarschuwen inderdaad dat intensievere samenwerking met China Groot-Brittannië kwetsbaar maakt. Vorige week nog keurde de Britse regering de bouw van een Chinese super-ambassade in het hart van Londen goed, terwijl critici vrezen dat deze plek bij uitstek is gekozen door de Chinezen. 

Er lopen op die plek namelijk communicatiekabels onder de grond die op deze manier makkelijk te tappen zouden zijn. Meer daarover zie je in deze video:

En het is niet de eerste keer dat er zorgen zijn over spionage. In 2020 besloot de Britse regering al de apparatuur van het Chinese Huawei te verwijderen uit het Britse 5G-netwerk. En ook mogen Chinese staatsbedrijven niet meer deelnemen aan Britse kernenergieprojecten.

De Britten spreken zich ook vaak uit tegen mensenrechtenschendingen in China. Komt dat nog aan bod? 

Starmer zegt inderdaad dat hij gevoelige onderwerpen niet uit de weg zal gaan. Zo wil hij China aanspreken op de oorlog in Oekraïne. Beijing zegt neutraal te zijn in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Maar volgens westerse landen ondersteunt China de oorlog indirect. 

Ook mensenrechten komen ter sprake. De Britse premier wil onder meer aandacht vragen voor de zaak van Jimmy Lai, een prominente voorvechter van de vrijheid van meningsuiting uit Hongkong die vorig jaar werd veroordeeld. 

Het zal voor premier Starmer een ware balanceeract worden: economische kansen benutten, zonder de Chinese president voor het hoofd te stoten door mensenrechten te bespreken, de Britse nationale veiligheid waarborgen en zorgen dat de relatie met Washington niet verder onder druk komt te staan.