Gebedel om fooi bij het pinnen in horecazaken zorgt voor fikse ergernis

In steeds meer horecazaken krijgen gasten op dat moment een scherm voor hun neus met daarop opties voor het geven van fooi. Meestal bestaat de keuze uit het geven van 5, 10 of 15 procent fooi. Of geen fooi.

Ongemak of ergernis

Dit vragen om een fooi zorgt voor ongemak en irritaties, blijkt uit een peiling van het RTL Nieuwspanel. Driekwart van de panelleden wordt humeurig van zo’n fooi-vraag. De horeca schiet zichzelf er ook mee in de voet, afgaand op de antwoorden van het panel.

De helft van de ondervraagden geeft minder fooi vanwege de irritatie die het verzoek bij hen oproept. Bij slechts 10 procent werkt het wel: zij geven aan meer fooi te geven dan ze van plan waren.

Terwijl het idee vanuit de horeca juist is om het makkelijker te maken om fooi te geven. Doordat 95 procent van alle rekeningen in de horeca met pin te betalen zijn de zinnetjes 'het is wel goed zo' of 'maak er maar 40 van' bij het afrekenen verleden tijd. En daarmee ook het extraatje voor het personeel. 

Makkelijker om fooi te geven

Uiteraard is het mogelijk om wat bij te pinnen, en door gasten standaard opties te geven, wordt dit makkelijker. "We zien dat deze ontwikkeling steeds gangbaarder is en past bij de tijdgeest", laat een woordvoerder van brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland (KHN) weten. 

Het aanbieden van de optie zet wel zoden aan de dijk, vertelt Ilyan Tonneman van Pindirect, een bedrijf dat het betaalverkeer voor andere bedrijven regelt. In zijn klantenkring levert de fooi-optie zo'n 2 procent meer omzet op bij een pinbetaling, vertelt hij. 

Peiling RTL Nieuwspanel

Hoeveel horecabedrijven dit al doen, is onduidelijk. Uit de peiling blijkt dat het nog geen gemeengoed is. Ruim 40 procent van de ondervraagden heeft weleens voor de keuze gestaan om bij het pinnen digitaal over het geven van een fooi te beslissen.

Niet zo verwonderlijk, want er zijn ook horecazaken die er bewust niets van willen weten. Omdat ze vinden dat het geven van een fooi iets is dat mensen zelf bepalen. Of omdat het niet past bij het type zaak.

Dat geldt bijvoorbeeld voor de twee horecazaken in Amsterdam van Nirvana Flier. Een daarvan is erg gericht op zelfservice, vertelt zij. "En we vinden het niet chic om mensen meteen om fooi te vragen." Maar ook in haar andere zaak, waar service hoger in het vaandel staat, doet Flier er niet aan. 

"We gaan ervanuit dat als mensen fooi willen geven, ze het zelf doen", zegt ze. Bovendien is het ook in dat restaurant ongemakkelijk om te doen, voegt zij toe.

Het vragen om fooi op het scherm werkt bij de panelleden inderdaad als rode lap op een stier. "Als je met pin betaalt en er komt automatisch een fooi in beeld te staan geeft ik GEEN fooi, ik vind dit zo klantonvriendelijk!", stuurt iemand. "Vaak krijg je zo'n fooischerm al te zien voordat je de service hebt ervaren. Dan geef ik sowieso niets", vult een ander aan. 

Makkelijk uit te rekenen

Bij de mensen die wel geven, speelt gemak inderdaad een rol, blijkt uit de reacties van de panelleden. "Ik vind zo'n percentage juist gemakkelijk, omdat ik het fooibedrag dan niet zelf hoef uit te rekenen", reageert iemand. Een ander laat het van de situatie afhangen. "Ligt eraan waar zo'n 'fooischerm' wordt gepresenteerd: na het nuttigen van een snelle kop koffie of na een diner in een restaurant."

Ook het traditionele vraagstuk bij het geven van fooi klinkt door in de reacties. "Als de bediening extra enthousiast is en zichtbaar zijn best doet om de ervaring aangenamer te maken, geef ik graag een royale fooi", aldus de een panellid. "Fooi is volledig overbodig aangezien iedereen minimaal het minimumloon hoort te krijgen. Je geeft de vuilnisman ook geen fooi", reageert een ander. 

Fooi niet vanzelfsprekend

Ondernemer Flier ziet dat ook terug in haar zaken. "Mensen geven echt minder fooi. Alleen als de service echt goed is", vertelt zij. Een extra motivatie om gasten goed te verzorgen. "Het personeel mag alle fooi houden en als de fooi laag is dan moet je dat bij jezelf zoeken", zegt zij. 

Fooi geven in een cafe of op het terras is niet standaard, blijkt ook wel uit de peiling. Slechts eenderde doet dit altijd. Ruim 40 procent tipt niet of nauwelijks. Toch is er in de horeca relatief gezien weinig reden tot klagen. Kappers, bezorgers, taxichauffeurs of hotelpersoneel komen er een stuk bekaaider vanaf. 

Eerder gingen we al langs in koffiezaak Livingstone in Amersfoort. Daar waren ze wel blij met het fooienapparaat: