'Huis verkocht aan voetbalmaat': veel klachten over makelaars bij meldpunt
"Kopers en verkopers lopen nog te vaak vast in een koop- of verkoopproces dat onduidelijk en moeilijk te controleren is", zegt de VEH naar aanleiding van de klachten. Het zogenoemde Meldpunt Makelaardij werd in februari heropend na aanhoudende signalen van oneerlijke praktijken. Vijf jaar eerder stond het meldpunt ook al eens open.
Sjoemelende makelaars nog steeds hardnekkig probleem, meldpunt heropend
Tussen 23 februari en 7 juli kwamen in totaal 921 meldingen binnen van kopers en verkopers die negatieve ervaringen hadden met makelaars. De meldingen zijn niet representatief voor alle woningtransacties, benadrukt de vereniging voor huiseigenaren.
Ook gaat het om eenzijdige klachten die niet individueel geverifieerd zijn bij de betrokken partijen, zegt Cindy Kremer, directeur van Vereniging Eigen Huis, tegen RTL Z. De klachten geven daarom vooral een beeld over wat mensen ervaren op de woningmarkt. "Met bijna duizend klachten, kun je wel spreken van een bepaalde tendens."
Woning verkocht aan voetbalmaat
Veel melders vragen zich af of makelaars onafhankelijk handelen en twijfelen of ze een eerlijke kans krijgen. Hier gaan de meeste klachten over, zegt de VEH.
Zo beschrijven melders situaties waarin woningen werden verkocht aan bekenden ('een voetbalmaat') of aan relaties van collega-makelaars, soms ook ondanks een hoger bod van een andere potentiële koper. Ook zou de voorkeur worden gegeven aan kopers met een aankoopmakelaar of kopers die een woning te verkopen hadden.
Ook het biedproces roept vragen op. 23 procent van de klachten gaat hierover. Zo klagen consumenten dat de spelregels tijdens het proces veranderen. Soms werden er na het verstrijken van de deadline nog biedingen gedaan of geaccepteerd, of werden biedprocedures terloops aangepast. Volgens sommige klagers waren zij aangewezen als koper, waarna er alsnog een ander werd gekozen.
20 procent van de meldingen komt van mensen die zich onder druk gezet voelen om hun bod te verhogen. Makelaars zouden verwijzen naar hogere biedingen die achteraf niet te controleren vielen. Ook zouden melders onder druk worden gezet om snel te beslissen.
"Als ik 10.000 euro extra bood, was het huis van mij", zegt een klager. Later bleek uit het biedlogboek dat er helemaal geen ander bod was geweest."
Minister: makelaars moeten eerlijker zijn over biedingen, anders komt er wetgeving
Volgens de melders is het zogenoemde biedlogboek, bedoeld om transparantie te geven in de biedingen, niet altijd aanwezig en worden niet alle biedingen juist geregistreerd. Ook wijkt het logboek dus soms af van informatie die de makelaars mondeling geven. Bij 19 procent van de meldingen gaat het om problemen met het biedlogboek.
Klagers hekelen daarnaast gebrekkige communicatie en informatie rond woningen, bijvoorbeeld over energielabels en gebreken. Ook ervaren ze juridische obstakels bij het aangaan van koopcontracten, zoals onduidelijke voorwaarden of fouten in contracten.
Mogelijk nieuwe wetgeving
De bevindingen zijn door VEH gedeeld met de Tweede Kamer, waar wordt gewerkt aan een initiatiefwet die het hele proces van kopen en verkopen beter moet reguleren. De belangenclub is groot voorstander van regelgeving. Tot nu toe is er namelijk vooral ingezet op zelfregulering. Zo kwam de NVM met een eigen protocol voor biedingen, maar schiet dat tekort.
"We voeren al een aantal jaren gesprekken met makelaars over zelfregulering, maar ze zijn niet in staat om dit op orde te krijgen", zegt VEH-directeur Kremer.
200.000 transacties per jaar
Volgens Lana Gerssen, makelaar en bestuurder bij makelaarsvereniging NVM, houdt een grote groep makelaars zich aan de gedragscode en worden fouten die zijn gemaakt opgevolgd. "Elke klacht is er een teveel", zegt ze. Tegelijkertijd zijn de klachten die de VEH binnenkreeg voor de makelaars lastig te controleren, dat noemt ze jammer.
De NVM is bekend met dit soort klachten, die samenhangen met de oververhitte woningmarkt. Tegelijkertijd wil de makelaarsbranche ze ook in perspectief plaatsen: "Wij doen zo'n 200.000 woningtransacties per jaar", aldus Gerssen. Toch is ze niet tegen regelgeving.
"Als die er komt, dan moet de hele beroepsgroep zich daaraan houden en niet alleen die makelaars met gedragscodes." Dat zou de regels ook beter te handhaven maken dan nu het geval is.
Nederlanders zijn bezorgd over hun huizen in een veranderend klimaat, zo zie je in deze video:
