Compensatie voor schade bij afgesloten brug? Rijkswaterstaat keert amper geld uit

Wie onevenredig veel schade lijdt door een maatregel of besluit van de overheid, kan hiervoor nadeelcompensatie aanvragen. Bijvoorbeeld bij Rijkswaterstaat, verantwoordelijk voor onderhoud van bruggen in onze belangrijkste (vaar)wegen.

Klinkt mooi, maar er wordt maar mondjesmaat uitgekeerd, blijkt na navraag door RTL Z. Sinds 1 januari 2025 zijn er in totaal 250 aanvragen binnengekomen bij de wegbeheerder.

Krappe 10.000 euro uitgekeerd

Daarvan zijn er slechts elf toegekend van de tot nu toe 179 behandelde aanvragen. Gemiddeld kregen de aanvragers nog geen 1000 euro aan schade vergoed. In totaal keerde RWS namelijk 9.838,40 euro uit.

De aanvragen werden vooral gedaan na problemen met bruggen die daardoor (deels en/of tijdelijk) afgesloten moesten worden of onderhoudsprojecten, licht een woordvoerder toe. "Hierdoor zijn omleidingen noodzakelijk en neemt de bereikbaarheid van bedrijven af."

Het bedrag staat in schril contrast met de miljoenen aan schades die transporteurs naar eigen zeggen lijden door bijvoorbeeld het rijverbod op de Merwedebrug. Per dag 1,5 miljoen euro, becijferde brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland eerder.

Transportondernemer Leonard van den Heuvel vertelt in de video hieronder waar die extra kosten gemaakt worden. De tekst gaat daaronder gewoon verder. 

Hoeveel daarvan wordt geclaimd bij Rijkwaterstaat kan TLN niet zeggen, omdat dit aan de bedrijven zelf is zo laat een woordvoerder weten. Dat er zo'n gapend gat zit tussen wat er aan schade wordt geleden en wat er in het verleden is uitgekeerd, verbaast hem niet. "Onze ervaring is dat de nadeelcompensatieregeling in de praktijk vaak beperkt uitpakt voor getroffen ondernemers."

Geen aanvraag

Die ervaring heeft Van den Heuvel uit de video hierboven ook. Zijn bedrijf zit dicht bij de Merwedebrug, waar in 2016 ook problemen waren. "Toen is er niks van terechtgekomen, ik ben er dus heel sceptisch over", vertelde hij eerder. Bovendien is het aanvragen van compensatie geen makkelijke klus.

Een andere mogelijke verklaring voor het lage uitgekeerde bedrag is dat de schade geclaimd moet worden bij de instantie die verantwoordelijk is voor de weg. Bij N-wegen zijn dat de provincies. En binnen de bebouwde kom zijn gemeentes aansprakelijk.

Bij de Zeelandbrug is het de gelijknamige provincie. Daar zijn nog geen aanvragen binnen, meldt een woordvoerder na vragen. Ronald Wielemaker, eigenaar van een transport- en containerbedrijf uit Middelburg, heeft er wel naar gekeken nu de brug zes weken dichtgaat. 

"Je moet al bijna aan het begin van de brug zitten en je eindbestemming aan de andere kant van de brug om daarvoor in aanmerking te komen", vertelt hij. "Het is zo ingewikkeld dat men er vaak niet aan begint." Hijzelf dus ook niet. 

Ondernemersrisico

De lat ligt dan ook hoog, in ieder geval bij Rijkswaterstaat. Zo is de eerste 500 euro schade die je als particulier lijdt sowieso voor eigen rekening. Bij bedrijven kan het pas als de schade meer is dan 2 procent van de jaaromzet is of als er minstens 2 procent extra kosten moeten worden gemaakt.

Daarnaast wordt er gekeken naar hoeveel winst een bedrijf maakt én wat de schade heeft veroorzaakt, hoe groot deze is en of men had kunnen anticiperen. Schade als gevolg van het plotselinge rijverbod voor vrachtwagens op de Merwedebrug maken vermoedelijk meer kans gecompenseerd te worden dan schade door een nachtelijke wegafsluiting die maanden van te voren is aangekondigd. 

Als geleden schade inderdaad in aanmerking komt voor compensatie, kijkt een expert nog naar de exacte schade. Daarvan krijgt de ondernemer dan een deel vergoed, want een deel van de schade blijft dus sowieso voor eigen rekening vanwege het risico dat nu eenmaal bij ondernemen hoort.

Administratieve klus

Al die eisen om te kijken of een bedrijf überhaupt in aanmerking komt, vereist wel wat papierwerk. Het aanvragen gaat via een 12 pagina's tellend document.

Als het om een simpele aanvraag gaat, geeft Rijkswaterstaat binnen acht weken antwoord, belooft de organisatie. Bij ingewikkeldere aanvragen duurt het geheid langer, want dan schakelt Rijkswaterstaat een onafhankelijke adviescommissie in of wordt er nog uitgebreider onderzoek gedaan.